طلا معمولاً در زمان جنگ و بحران به عنوان یک دارایی امن شناخته میشه، اما این به معنی رشد تضمینی قیمت طلا در بحران نیست. افزایش قیمت نفت، تقویت دلار، بالا موندن نرخ بهره و بازده اوراق خزانه میتونن همزمان فشار نزولی روی طلا ایجاد کنن.
در این مقاله از سنجش بروکر بررسی می‌کنیم چرا طلا با خبرهای جنگی همیشه بالا نمی‌رود و چه عواملی باعث میشن واکنش طلا به جنگ با چیزی که انتظار داریم متفاوت باشه. برای بررسی بهتر موضوع هم روند طلا در جنگ ایران و آمریکا رو به عنوان یک نمونه بررسی می‌کنیم.
لینک‌هایی که در مقاله‌های آموزشی این‌چنینی می‌ذارم و شما رو به صفحه دیگه‌ای برای مطالعه بیشتر دعوت میکنم، با حساسیت انتخاب شدن. خیلی از موضوعاتی که درباره‌شون می‌نویسم، ممکنه شامل کلمات یا مفاهیمی باشن که درکشون ساده نباشه. این در حالیه که در مقالات اختصاصی خودشون با جزئیات بیشتری درباره همون موضوعات توضیح دادم.
بنابراین، اگه وقتش رو دارید، پیشنهاد میکنم مطالب لینک‌شده رو هم بخونید تا موضوع رو بهتر یاد بگیرید و درک عمیق‌تری از مطالب مقاله داشته باشید.
تاثیر جنگ بر قیمت طلا
در شرایط بحرانی و ناامنی، طلا همیشه نقش یک دارایی امن رو داشته. سالیان سال، وقتی جنگ و درگیری پیش میومد، مردم داراییهای خودشون رو به طلا تبدیل می‌کردن و در واقع یک سرمایه‌گذاری امن انجام می‌دادن.
اما مسئله اینجاست که گاهی اوقات، تاثیر اخبار جنگ بر طلا میتونه کاملاً برعکس شرایط معمول باشه؛ یعنی قیمت طلا نه‌تنها رشد نکنه، بلکه کاهش هم داشته باشه. درست مثل جنگ اخیر ایران و آمریکا (اسفند ۱۴۰۴) که در نهایت باعث شد طلا حدود ۲۵ درصد از سقف خودش پایین‌تر بیاد. اما چرا؟
چرا طلا با جنگ بالا نمی‌رود؟
واکنش طلا به جنگ فقط به خود خبر جنگ بستگی نداره. بازار همزمان چند عامل مختلف رو بررسی میکنه؛ از جمله مسیر قیمت نفت، ارزش دلار، تورم، نرخ بهره، بازده اوراق خزانه و میزان نقدینگی موجود در بازار.
به همین دلیل، ممکنه جنگ از یک طرف تقاضا برای طلا به عنوان دارایی امن رو افزایش بده، اما از طرف دیگه افزایش قیمت نفت و تورم، انتظارات مربوط به نرخ بهره رو بالا ببره و دلار و بازده اوراق رو تقویت کنه. اگر فشار گروه دوم بیشتر باشه، نتیجه نهایی میتونه کاهش قیمت طلا باشه.
پیشنهاد میکنم که پیش از ادامه، حتماً این دو مقاله رو بخونید:
برای اینکه بهتر بتونیم شرایط رو درک کنیم، در طول این مقاله، قیمت طلا در زمان جنگ بین ایران و آمریکا رو به عنوان یک مطالعه موردی در نظر می‌گیریم. درگیری‌ها از ۹ اسفند ۱۴۰۴ شروع شد. طلا پیش از شروع جنگ در محدوده‌های تاریخی بالایی معامله میشد؛ اونس طلا در ۸ بهمن ۱۴۰۴ به رکورد حدود ۵۴۱۷ دلار رسید. با شروع جنگ، قیمت طلا در ابتدا همچنان بالا موند، اما در ادامه برخلاف چیزی که از یک دارایی امن انتظار میره، وارد مسیر نزولی شد.
افزایش قیمت نفت چه تاثیری روی طلا داشت؟
یکی از مهم‌ترین عوامل این جریان، بسته شدن تنگه هرمز بود. تنگه هرمز یکی از مسیرهای مهم انتقال نفت در دنیاست و اختلال در رفت‌وآمد نفتکش‌ها باعث افزایش نگرانی درباره عرضه نفت شد. در نتیجه، قیمت نفت رشد چشمگیری رو تجربه کرد.
افزایش قیمت نفت در نهایت میتونه باعث گرون شدن سوخت و بیشتر شدن هزینه‌های حمل‌ونقل و تولید بشه. این موضوع هم نگرانی درباره افزایش تورم رو بیشتر میکنه. در چنین شرایطی، بازار احتمال میده که فدرال رزرو برای کنترل تورم، نرخ بهره رو برای مدت بیشتری بالا نگه داره یا حتی کاهش نرخ بهره رو به تعویق بندازه. همین اتفاق یکی از دلایلیه که میتونه به ضرر طلا تموم بشه.
افزایش ارزش دلار چه نقشی داشت؟
عامل مهم دیگه، دلار آمریکاست. قیمت جهانی طلا با دلار محاسبه میشه و وقتی ارزش دلار افزایش پیدا میکنه، خرید طلا برای سرمایه‌گذارانی که از ارزهای دیگه استفاده می‌کنن گرون‌تر میشه. در نتیجه، ممکنه تقاضا برای طلا کاهش پیدا کنه و فشار بیشتری روی قیمت ایجاد بشه.
در جریان جنگ ایران و آمریکا هم افزایش قیمت نفت، نگرانی‌های تورمی و بالا موندن بازده اوراق خزانه در کنار دلار قوی‌تر، فشار مضاعفی به بازار طلا وارد کرد. برای مثال، در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶، اونس طلا با افت ۳.۳ درصدی به حدود ۴۱۴۶ دلار رسید؛ در همون زمان قیمت نفت هم رشد کرده بود و دلار آمریکا نزدیک به بالاترین سطح دو ماهه خودش قرار داشت.
نیاز به نقدینگی هم میتواند باعث فروش طلا شود
یک عامل دیگه که در شرایط جنگی ممکنه کمتر بهش توجه بشه، نیاز به نقدینگیه. طلا فقط یک دارایی امن نیست؛ دارایی هست که دولت‌ها، بانک‌های مرکزی و سرمایه‌گذارها میتونن در شرایط اضطراری اون رو به پول نقد تبدیل کنن.
در جریان جنگ ایران و آمریکا، اختلال در صادرات نفت و حمل‌ونقل از مسیر تنگه هرمز، جریان درآمدهای دلاری بعضی کشورهای منطقه رو تحت فشار قرار داد. در چنین شرایطی، ممکنه نیاز به دلار و نقدینگی بیشتر بشه و حتی ذخایر طلا برای تامین نقدینگی مورد استفاده قرار بگیرن.
برای مثال در همین دوره، ترکیه طبق گزارش‌های منتشر شده، در یک هفته حدود ۳ میلیارد دلار از ذخایر طلای خودش رو به شکل فروش و سواپ مورد استفاده قرار داد تا فشار موجود بر بازار و لیر رو مدیریت کنه.
جنگ روسیه و اوکراین؛ نمونه‌ای دیگر از غافلگیری طلا
جنگ ایران و آمریکا تنها موردی نیست که مسیر طلا برخلاف انتظار تریدرها پیش رفت. قبل‌ترش، جنگ روسیه و اوکراین هم یکی از دوره‌هایی بود که بازارها حرکت‌های غیرمنتظره‌ای داشتن؛ و اتفاقاً چون باعث شد تیم خودمون هم در نهایت پوزیشن رو با ضرر ببنده، خوب یادمون مونده!
اوایل جنگ، طلا رشد کرد و در ۸ مارس ۲۰۲۲ به حدود ۲۰۳۹ دلار رسید. اما بعدش ورق برگشت و طلا وارد مسیر نزولی شد. در ۲۸ سپتامبر، قیمت به حدود ۱۶۱۸ دلار رسید؛ یعنی نزدیک به ۲۱ درصد پایین‌تر از سقف مارس.
به جز طلا، شروع جنگ باعث شد بازارهای مختلف تحت تأثیر افزایش ریسک، تحریم‌های روسیه، نگرانی درباره انرژی و تورم قرار بگیرن. قیمت نفت و بعضی کالاهای اساسی جهش کردن، بازار سهام نوسانی شد و همزمان شاخص دلار آمریکا تقویت شد.
در ادامه هم با بالا رفتن نرخ بهره آمریکا و تقویت بیشتر دلار، فشار روی طلا بیشتر شد. در واقع، با وجود ادامه جنگ، خودِ جنگ دیگه مهم‌ترین عامل حرکت طلا نبود و بازار بیشتر به سیاست‌های فدرال رزرو، نرخ بهره و قدرت دلار واکنش نشون می‌داد.
جمع‌بندی
تاثیر جنگ بر قیمت طلا همیشه یک مسیر مشخص نداره. اگر جنگ باعث افزایش ترس و نااطمینانی بشه (که طبیعتاً همینطوره)، تقاضا برای طلا میتونه افزایش پیدا کنه؛ اما همزمان عوامل اقتصادی دیگه‌ای هم وارد بازی میشن.
برای مثال، در جنگ ایران و آمریکا، افزایش قیمت نفت و نگرانی درباره تورم باعث شد انتظارات مربوط به نرخ بهره آمریکا بالا بمونه. در کنارش، تقویت دلار و افزایش بازده اوراق خزانه هم جذابیت طلا رو کاهش داد. به همین دلیل، با وجود ادامه جنگ و نااطمینانی در بازار، طلا نتونست مثل یک دارایی امن کلاسیک رفتار کنه و در ادامه با افت قابل توجهی مواجه شد.
در نتیجه، وقتی می‌خوایم پاسخ سؤال چرا طلا با جنگ بالا نمی‌رود رو بررسی کنیم، بهتره به جای تمرکز روی خود جنگ، مجموعه عواملی رو بررسی کنیم که این اتفاق از طریقشون روی بازار طلا اثر گذاشته.
دیدگاهت درباره این مقاله را با بقیه به اشتراک بگذار