افزایش بی‌سابقه سرمایه‌گذاری شرکت‌های فناوری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی، نگرانی‌های تازه‌ای درباره تداوم فشارهای تورمی در اقتصاد آمریکا ایجاد کرده است. مقام‌های فدرال رزرو هشدار داده‌اند که تقاضای گسترده برای ساخت مراکز داده، تأمین برق، تجهیزات پردازشی و نیروی کار متخصص می‌تواند قیمت‌ها را در بخش‌های مختلف اقتصاد افزایش دهد. بااین‌حال، برخی اقتصاددانان معتقدند هوش مصنوعی در بلندمدت با افزایش بهره‌وری، به کاهش فشار تورمی کمک خواهد کرد.
بروکر، بر اساس تازه‌ترین تحلیل‌های فدرال رزرو و گزارش‌های رویترز تا ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶، سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی به یکی از عوامل مهم رشد اقتصادی آمریکا تبدیل شده است؛ اما هزینه‌های سنگین این توسعه، پیش از تحقق منافع اقتصادی آن، نگرانی بانک‌های مرکزی را افزایش داده است.
چرا سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی می‌تواند تورم آمریکا را افزایش دهد؟
شرکت‌های بزرگ فناوری برای توسعه مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی به مراکز داده گسترده، تراشه‌های قدرتمند، تجهیزات شبکه و برق بیشتری نیاز دارند. افزایش هم‌زمان تقاضا برای این منابع می‌تواند هزینه تولید و ارائه خدمات را بالا ببرد.
لیزا کوک، عضو هیئت‌مدیره فدرال رزرو، در سخنرانی ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که سرمایه‌گذاری مرتبط با هوش مصنوعی طی یک سال گذشته به یکی از عوامل فشار بر قیمت‌ها تبدیل شده است. به گفته او، رشد قیمت تراشه‌ها، رایانه‌ها و نرم‌افزارهای مرتبط با هوش مصنوعی ابتدا در بخش فناوری متمرکز بود، اما اکنون احتمال گسترش اثرات آن به سایر بخش‌های اقتصاد وجود دارد.
کوک همچنین اشاره کرد که شرکت‌ها تاکنون تنها بخش محدودی از برنامه‌های سرمایه‌گذاری اعلام‌شده در حوزه هوش مصنوعی را اجرا کرده‌اند و پروژه‌هایی به ارزش حدود ۲ تریلیون دلار همچنان در برنامه توسعه قرار دارند. این موضوع می‌تواند فشار تقاضا برای تجهیزات، انرژی و خدمات ساخت‌وساز را در سال‌های آینده حفظ کند.
افزایش هزینه برق؛ یکی از مهم‌ترین پیامدهای توسعه دیتاسنترها
مصرف بالای برق در مراکز داده به یکی از نگرانی‌های جدی اقتصاد آمریکا تبدیل شده است. ساخت دیتاسنترهای جدید علاوه بر افزایش مصرف انرژی، به توسعه شبکه انتقال برق، تجهیزات زیرساختی و ظرفیت تولید نیاز دارد.
طبق پژوهش بانک فدرال رزرو دالاس، حتی در سناریوهای نسبتاً محتاطانه، توسعه مراکز داده می‌تواند نرخ سالانه تورم هزینه‌های مصرف شخصی آمریکا (PCE) را تا سال ۲۰۳۰ حدود ۰.۰۴ تا ۰.۱۳ واحد درصد افزایش دهد.
این پژوهش همچنین نشان می‌دهد اگر توسعه منابع انرژی تجدیدپذیر کمتر از انتظار باشد، اثر تورمی مراکز داده ممکن است تقریباً دو برابر شود. در گزارش دیگری که نسخه به‌روزشده آن اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد، پژوهشگران فدرال رزرو دالاس برآورد کردند مراکز داده تا سال ۲۰۲۵ قیمت عمده‌فروشی برق را در سطح ملی حدود ۶.۹ درصد افزایش داده‌اند.
البته این افزایش به معنای رشد مشابه قبض برق تمام خانوارها نیست؛ زیرا تعرفه‌های خرده‌فروشی به مقررات محلی، هزینه شبکه و ساختار بازار برق بستگی دارند.
هشدار رئیس فدرال رزرو شیکاگو درباره گسترش تورم هوش مصنوعی
آستان گولزبی، رئیس بانک فدرال رزرو شیکاگو، در مصاحبه‌ای که ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد، نسبت به گسترش فشارهای تورمی ناشی از سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی هشدار داد. به اعتقاد او، افزایش هزینه‌های مربوط به دیتاسنترها دیگر صرفاً به صنعت فناوری محدود نیست و نشانه‌هایی از انتقال آن به بخش‌های دیگر اقتصاد دیده می‌شود.
گولزبی توضیح داد که اگر سرمایه‌گذاری گسترده باعث شود رشد تقاضای کل از ظرفیت تولید اقتصاد پیشی بگیرد، ممکن است تورمی پایدارتر ایجاد شود. این مسئله برای فدرال رزرو اهمیت دارد؛ زیرا تورم ناشی از افزایش تقاضای عمومی، برخلاف بعضی شوک‌های موقت عرضه، ممکن است به سیاست پولی محدودکننده‌تری نیاز داشته باشد.
آیا هوش مصنوعی در بلندمدت می‌تواند تورم را کاهش دهد؟
با وجود نگرانی‌های کوتاه‌مدت، اثر اقتصادی هوش مصنوعی لزوماً تورمی نخواهد بود. افزایش بهره‌وری، خودکارسازی فعالیت‌های تکراری، کاهش هزینه پردازش اطلاعات و بهبود فرایندهای تولید می‌توانند در بلندمدت هزینه ارائه کالاها و خدمات را کاهش دهند. لیزا کوک نیز در تحلیل خود تأکید کرده است که اگر رشد بهره‌وری ناشی از هوش مصنوعی ظرفیت تولید اقتصاد را سریع‌تر از تقاضا افزایش دهد، این فناوری می‌تواند به کاهش فشار تورمی کمک کند.
بااین‌حال، زمان تحقق این منافع هنوز مشخص نیست. شرکت‌ها در حال حاضر سرمایه قابل‌توجهی برای توسعه زیرساخت‌ها هزینه می‌کنند، درحالی‌که بخشی از افزایش بهره‌وری مورد انتظار هنوز در مقیاس گسترده محقق نشده است.
تازه‌ترین تحولات؛ هزینه برق دیتاسنترها به موضوع سیاست‌گذاری آمریکا تبدیل شد
بر اساس گزارش رویترز در ۹ نوامبر ۲۰۲۶، افزایش هزینه برق و گسترش مراکز داده باعث شده قانون‌گذاران آمریکایی بررسی طرح‌های جدید مرتبط با تأمین انرژی و توسعه زیرساخت‌ها را در دستور کار قرار دهند. یکی از محورهای این طرح‌ها، تعیین سهم شرکت‌های بزرگ بهره‌بردار دیتاسنتر در هزینه توسعه شبکه برق است؛ موضوعی که می‌تواند از انتقال بخشی از هزینه‌های زیرساختی به مصرف‌کنندگان عادی جلوگیری کند.
گزارش ۳۱ اکتبر رویترز نیز نشان می‌دهد متوسط تعرفه برق خانگی آمریکا از سال ۲۰۲۴ بیش از ۱۰ درصد افزایش یافته است. البته تمام این افزایش را نمی‌توان به هوش مصنوعی نسبت داد؛ قیمت سوخت، سرمایه‌گذاری در شبکه و سایر عوامل نیز در رشد هزینه برق نقش داشته‌اند.
تأثیر احتمالی تورم ناشی از هوش مصنوعی بر دلار و طلا
اگر سرمایه‌گذاری گسترده در هوش مصنوعی باعث تداوم تورم آمریکا شود، ممکن است فدرال رزرو برای مدت طولانی‌تری نرخ بهره را در سطوح بالا نگه دارد. چنین شرایطی معمولاً می‌تواند از بازده اوراق خزانه‌داری و ارزش دلار حمایت کند و برای قیمت جهانی طلا فشار نزولی ایجاد کند.
در مقابل، اگر افزایش بهره‌وری ناشی از هوش مصنوعی به کاهش تورم کمک کند، احتمال انعطاف بیشتر فدرال رزرو در سیاست‌های نرخ بهره افزایش خواهد یافت؛ شرایطی که بسته به واکنش دلار و بازده واقعی اوراق، می‌تواند به نفع طلا باشد. بااین‌حال، اثر نهایی به سرعت توسعه زیرساخت‌ها، میزان افزایش بهره‌وری و وضعیت سایر شاخص‌های اقتصادی بستگی دارد.
بنابراین، هوش مصنوعی را نمی‌توان عامل اصلی یا قطعی تورم آمریکا دانست؛ اما تازه‌ترین ارزیابی‌های فدرال رزرو نشان می‌دهند سرمایه‌گذاری گسترده در این صنعت به یکی از متغیرهای مهم در بررسی چشم‌انداز تورم و نرخ بهره تبدیل شده است.
منابع
هنوز دیدگاهی برای این خبر ثبت نشده است.