سقوط ۶۰ هزار تومانی تتر در بازار ایران؛ رفع محدودیت برداشت

این افت که معادل حدود ۲۳ درصد ارزش ریالی تتر بود، نگرانی‌هایی درباره وضعیت معاملات و نقدشوندگی صرافی‌های داخلی ایجاد کرد.

کدام صرافی‌های ایرانی بیشترین افت قیمت تتر را در ۱۹ آبان تجربه کردند؟

1. صرافی نوبیتکس (Nobitex): قیمت تتر تا محدوده ۲۰۶٬۶۹۹ تومان ثبت شده است. نوبیتکس نیز در واکنش به این نوسانات، برداشت‌های ریالی و رمزارزی را به‌صورت موقت متوقف کرد؛ اما در تازه‌ترین اطلاعیه خود از بازگشت خدمات به وضعیت عادی و بررسی جبران خسارت کاربران خبر داده است.

2. والکس (Wallex): داده‌های معاملات دقیقه‌ای، کاهش قیمت تتر تا ۲۰۰٬۰۰۰ تومان در ساعت ۱۹:۲۹ را نشان می‌دهند.

3. تبدیل (Tabdeal): داده‌های مقایسه‌ای بازار، انحراف قیمتی قابل‌توجهی در روز حادثه نشان می‌دهند؛ اما کف دقیق لحظه‌ای آن هنوز تأیید نشده است.

4. او ام پی فینکس (OMPFinex): قیمت فروش تتر حدود ۲۱۳٬۱۹۰ تومان ثبت شده است.

5. التکس (Altex): قیمت فروش تتر حدود ۲۱۸٬۶۹۳ تومان ثبت شده است.

جزئیات سقوط ناگهانی قیمت تتر در ۱۹ آبان

قیمت تتر حوالی ساعت ۱۹ همان روز در برخی صرافی‌های ایرانی از محدوده ۲۶۰ هزار تومان تا حدود ۲۰۰ تا ۲۲۰ هزار تومان کاهش یافت. همچنین گزارش‌هایی از ثبت قیمت نزدیک به ۱۹۸ هزار تومان منتشر شده است. این کاهش شدید برای مدت کوتاهی ادامه داشت و پس از چند دقیقه قیمت به بالای ۲۵۰ هزار تومان بازگشت. برخی کاربران اعلام کردند که در زمان افت قیمت موفق به خرید تتر شده‌اند، درحالی‌که گروهی دیگر از بروز خطا هنگام ثبت سفارش خبر دادند.

نکته مهم اینکه این اتفاق به بازارهای تومانی برخی صرافی‌های داخلی مربوط بوده و شواهد ارائه‌شده به معنای سقوط جهانی ارزش تتر در برابر دلار آمریکا نیست.

واکنش نوبیتکس؛ توقف برداشت‌ها و آغاز بررسی معاملات

نوبیتکس پس از این اتفاق با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرد که تغییر ناگهانی حجم سفارش‌ها و کاهش نقدشوندگی می‌تواند باعث ثبت معاملات در قیمت‌هایی خارج از محدوده معمول بازار شود. این صرافی برای بررسی شرایط معاملاتی و سفارش‌های ثبت‌شده، امکان برداشت ریالی و رمزارزی را موقتاً غیرفعال کرد. بااین‌حال، طبق اطلاعیه جدید نوبیتکس در ۲۰ آبان ۱۴۰۵، محدودیت برداشت برطرف شده و خریدوفروش، برداشت ریالی، برداشت رمزارزی و سایر خدمات این صرافی دوباره در دسترس کاربران قرار گرفته‌اند.

نوبیتکس برای جبران خسارت کاربران چه تصمیمی گرفت؟

طبق تازه‌ترین اطلاعیه رسمی نوبیتکس، این صرافی تصمیم گرفته موقعیت‌های تعهدی کاربران را که در جریان نوسانات اخیر با قیمتی پایین‌تر از ارزش عادلانه محاسبه‌شده بر مبنای تتر ۲۵۰ هزار تومانی لیکویید شده‌اند، به وضعیت پیش از لیکوییدیشن بازگرداند. همچنین وثیقه‌های مرتبط با خدمات دریافت وام که تحت تأثیر این اتفاق نقد شده‌اند، مشمول بازگردانی خواهند بود.

این اقدامات با هدف اصلاح پیامدهای نوسانات غیرعادی انجام می‌شوند. بااین‌حال، اطلاعیه نوبیتکس به معنای بازگرداندن تمام معاملات انجام‌شده یا پرداخت خسارت به همه معامله‌گران نیست.

دلیل سقوط ۶۰ هزار تومانی تتر چه بود؟

علت قطعی این اتفاق هنوز اعلام نشده است. کاهش ناگهانی نقدشوندگی، برهم‌خوردن تعادل عرضه و تقاضا و ثبت سفارش‌های بزرگ فروش از جمله عواملی هستند که می‌توانند چنین نوساناتی ایجاد کنند. شدت کاهش قیمت در تمام صرافی‌ها یکسان نبوده است. این اختلاف با سازوکار بازارهای سفارش‌محور سازگار است؛ زیرا قیمت هر صرافی بر اساس سفارش‌های خریدوفروش و عمق بازار همان پلتفرم شکل می‌گیرد.

آیا سقوط تتر نشانه اختلال گسترده در بازار ارز دیجیتال ایران است؟

نوسانات اخیر نشان می‌دهد قیمت تتر در بازارهای ریالی می‌تواند تحت تأثیر کاهش نقدشوندگی و تغییرات ناگهانی عرضه و تقاضا، اختلاف قابل‌توجهی با سایر بازارها پیدا کند. شرکت بین‌المللی تحلیل بلاکچین TRM Labs نیز در گزارشی در مارس ۲۰۲۶، نوسانات غیرعادی بازار تتر/تومان پس از توقف و بازگشایی معاملات در برخی صرافی‌های ایرانی را بررسی کرده بود. این شرکت کاهش عمق سفارش‌ها را یکی از عوامل افزایش نوسان قیمت در شرایط بحرانی معرفی کرد.

البته گزارش مذکور مربوط به رویدادی جداگانه در ماه مارس است و علت اتفاق ۱۹ آبان را تأیید نمی‌کند.

با توجه به بازگشت خدمات نوبیتکس، موضوع اصلی در حال حاضر بررسی دقیق معاملات آسیب‌دیده و نحوه اجرای تصمیم‌های این صرافی برای اصلاح لیکوییدیشن‌هاست. کاربرانی که در جریان نوسانات اخیر متحمل زیان شده‌اند، بهتر است تاریخچه سفارش‌ها، شماره معاملات، قیمت لیکوییدیشن و مستندات مربوط به دارایی‌های خود را نگهداری کنند تا در صورت نیاز امکان پیگیری از پشتیبانی صرافی وجود داشته باشد.