هوش مصنوعی در چند سال اخیر به یکی از مهم‌ترین محرک‌های بازار سهام آمریکا تبدیل شده و بهدلیل حضور گسترده شرکتهای فناوری و AI، اثر قابل توجهی روی نزدک گذاشته. به همین دلیل، انتشار اخبار مثبت یا منفی درباره این فناوری میتونه انتظارات سرمایه‌گذارها و در نتیجه قیمت سهام شرکتهای این شاخص رو تغییر بده.
در این مقاله از سنجش بروکر بررسی می‌کنیم که رابطه هوش مصنوعی و نزدک چطور شکل گرفته، کدوم شرکتها و بخش‌های زنجیره AI بیشترین ارتباط رو با این شاخص دارن و چرا اخبار این حوزه میتونه باعث رشد یا افت نزدک بشه.
رابطه هوش مصنوعی و نزدک چیست؟
نزدک شامل تعداد زیادی از بزرگترین شرکتهای غیرمالی آمریکاست که عمدتاً شرکتهای مربوط به فناوری هستن. اکثر این شرکتهای فناوری با هوش مصنوعی ادغام شدن و از گسترش و رشد بیشتر AI سود می‌برن.
در واقع، طبق بررسی‌ها، بخش خیلی بزرگی از این شاخص به یک طریقی با هوش مصنوعی ارتباط داره. در یک برآورد منتشرشده در سپتامبر ۲۰۲۶، مشخص شده که حداقل ۷۰٪ از شرکتهای تشکیل‌دهنده نزدک، به‌نوعی با حوزه هوش مصنوعی ارتباط دارن که رقم واقعاً قابل‌توجهیه.
چرا تاثیر هوش مصنوعی بر نزدک انقدر زیاد است؟
عده‌ای به اشتباه فکر میکنن که فقط شرکتهایی بر نزدک تأثیر می‌ذارن که تولیدکننده یا مولد هوش مصنوعی هستن. در حالی که هر شرکتی که به‌نوعی با هوش مصنوعی ارتباط داره، نسبت به اخبار AI حساسه؛ در نتیجه، اخبار این حوزه میتونه روی سهامش تأثیر بذاره و در نهایت هم تأثیرش رو روی نزدک می‌بینیم. در ادامه، نگاهی میندازیم به شرکتهایی که از تغییرات این حوزه تأثیر می‌گیرن.
۱. شرکتهای تولیدکننده تراشه و تجهیزات
یکی از مهم‌ترین بخش‌های این زنجیره، شرکتهای تولیدکننده تراشه و تجهیزات یا به عبارت بهتر، شرکتهای سخت‌افزاری هستن. شرکتهای هوش مصنوعی به توان پردازشی بالا و تعداد زیادی سخت‌افزار قدرتمند مثل GPU ،TPU و تراشههای اختصاصی یا Custom ASIC نیاز دارن.
در نتیجه، شرکتهای تولیدکننده سخت‌افزار AI تحت تأثیر اخبار هوش مصنوعی هستن. از مهم‌ترین و معروف‌ترین‌ها می‌تونیم به انویدیا اشاره کنیم.
چرا اخبار انویدیا روی نزدک تاثیر دارد؟
انویدیا از اصلی‌ترین تأمین‌کنندگان تراشههای مورد استفاده در زیرساخت هوش مصنوعی محسوب میشه. بنابراین خبرهایی مثل افزایش تقاضا برای GPU، رشد درآمد دیتاسنتر، سفارش‌های جدید یا تغییر چشمانداز شرکت میتونه اطلاعات مهمی درباره وضعیت کلی بازار AI در اختیار سرمایه‌گذارا قرار بده.
۲. شرکتهای Cloud و ارائه‌دهندگان زیرساخت AI
بخش مهم دیگه مربوط به شرکتهایی هست که زیرساخت پردازشی مورد نیاز AI رو فراهم میکنن. افزایش استفاده از مدل‌های AI به توان پردازشی بیشتری نیاز داره و این موضوع میتونه تقاضا برای خدمات ابری رو افزایش بده.
مایکروسافت با سرویس ابری Azure، آمازون با AWS و آلفابت با گوگل کلاد از نمونه‌های مهم این گروه هستن. در اینجا تاثیر اخبار هوش مصنوعی بر نزدک از یک مسیر نسبتاً مشخص اتفاق میفته:
البته این رابطه همیشه مستقیم و قطعی نیست و عوامل دیگه‌ای مثل ارزشگذاری، نرخ بهره و وضعیت کلی اقتصاد هم روی قیمت سهام اثر دارن.
بیشتر بخوانید:
۳. شرکتهایی که AI را وارد محصولات خود می‌کنند
بعضی شرکتها از هوش مصنوعی برای توسعه محصولات جدید، افزایش بهرهوری یا ایجاد منابع درآمدی تازه استفاده میکنن. در این حالت، سرمایه‌گذارا بیشتر دنبال این هستن که ببینن AI چطور روی درآمد، حاشیه سود و بهرهوری شرکت اثر گذاشته.
برای مثال، استفاده از AI در تبلیغات، تحقیق و پژوهش، خدمات مشتری یا نرم‌افزار میتونه ارزش اقتصادی متفاوتی برای شرکت ایجاد کنه.
تاثیر AI بر بورس آمریکا فقط به نزدک محدود میشود؟
نه؛ تاثیر AI بر بورس آمریکا گسترده‌تر از Nasdaq-100 هست. شرکتهای فعال در حوزه AI در شاخصهای دیگه مثل S&P 500 هم حضور دارن و افزایش سرمایهگذاری در دیتاسنتر، تراشه و نرم‌افزار میتونه روی بخش‌های مختلف اقتصاد آمریکا اثر بذاره. با این حال، نزدک به دلیل تمرکز بیشتر روی شرکتهای فناوری، ارتباط پررنگ‌تری داره.
رشد نزدک با هوش مصنوعی چطور اتفاق می‌افتد؟
اگر گسترش AI باعث افزایش فروش تراشه، خدمات ابری، نرم‌افزار یا تبلیغات بشه، درآمد شرکتها بالا میره. حالا اگر این افزایش درآمد در نهایت منجر به سودآوری شرکتها بشه، انتظارات سرمایه‌گذارها هم بالاتر میره و حجم سرمایه‌گذاری‌ها بیشتر میشه. پس در یک حالت کلی می‌تونیم مسیر زیر رو داشته باشیم:
البته این زنجیره تضمین نمی‌کنه که نزدک همیشه با خبرهای مثبت AI رشد کنه؛ چون قیمت سهام هوش مصنوعی در نزدک به انتظارات قبلی بازار هم وابسته هست.
نزدک در یکی از گزارش‌های خودش اشاره کرده که از ابتدای سال ۲۰۲۴ تا زمان انتشار گزارش، رشد Nasdaq-100 تا حد زیادی با رشد سود شرکتها همراه بوده و تقاضای ناشی از AI برای تراشه، پردازش ابری و سرویس‌های هوش مصنوعی یکی از عوامل این رشد بوده.
افت نزدک با اخبار هوش مصنوعی چه زمانی اتفاق می‌افتد؟
همونطور که خبرهای مثبت می‌تونن انتظارات بازار رو بالا ببرن، خبرهای منفی هم ممکنه نتیجه معکوس داشته باشن.
برای مثال، اگر مشخص بشه تقاضا برای خدمات AI کمتر از چیزی بوده که سرمایه‌گذارا انتظار داشتن، یا شرکتهای بزرگ فناوری برنامه سرمایهگذاری خودشون رو کاهش بدن، بازار ممکنه درباره سرعت رشد درآمدهای آینده تجدیدنظر کنه. از طرف دیگه، افزایش شدید هزینه‌های AI هم میتونه نگرانی‌هایی درباره بازگشت سرمایه ایجاد کنه.
اینجاست که افت نزدک با اخبار هوش مصنوعی میتونه اتفاق بیفته؛ نه لزوماً به این دلیل که خود فناوری AI ضعیف شده، بلکه به این دلیل که انتظارات بازار درباره درآمد، هزینه یا بازده سرمایهگذاری شرکتها تغییر کرده.
سرمایهگذاری AI و اهمیت CapEx برای نزدک
یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که در گزارش‌های نزدک روش تأکید شده، رشد شدید CapEx یا مخارج سرمایه‌ای شرکتهای بزرگ فناوریه.
مخارج سرمایه‌ای (CapEx) یعنی هزینه شرکت برای خرید یا ساخت دارایی‌ها و زیرساخت‌های بلندمدت، مثل دیتاسنتر، تراشه و تجهیزات.
متا، مایکروسافت، آمازون و آلفابت در سال‌های اخیر میلیاردها دلار برای دیتاسنتر، تراشه و زیرساخت AI هزینه کردن.
طبق یکی از گزارش‌های نزدک، چهار شرکت بزرگ در فصل دوم ۲۰۲۵ پیش‌بینی هزینه‌های سرمایه‌ای مرتبط با AI رو برای کل سال به حدود ۳۵۰ میلیارد دلار و برای سال ۲۰۲۶ به نزدیک ۴۰۰ میلیارد دلار افزایش داده بودن؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۳ حدود ۱۵۰ میلیارد دلار بود.
مسئله مهم اینه که بازار فقط به مقدار هزینه نگاه نمی‌کنه. سؤال اصلی اینه که این سرمایهگذاری در نهایت چقدر درآمد و سود ایجاد میکنه. به همین دلیل، ROI، حاشیه سود، جریان نقدی آزاد و بازده سرمایه به شاخصهای مهمی برای ارزیابی شرکتهای AI تبدیل شدن.
اگر هزینهها افزایش پیدا کنن و درآمدها هم با سرعت مناسبی رشد کنن، بازار ممکنه این سرمایه‌گذاری‌ها رو توجیه‌پذیر ببینه. اما اگر هزینهها سریع‌تر از درآمد رشد کنن، نگرانی درباره بازده سرمایهگذاری میتونه بیشتر بشه.
کدام شرکت های هوش مصنوعی روی نزدک تاثیر دارند؟
بالاتر به‌طور کامل توضیح دادیم. به‌طور کلی، شرکت های هوش مصنوعی نزدک شامل موارد زیر میشن:
- تراشه و تجهیزات: انویدیا، AMD، برودکام و لام ریسرچ از معروف‌ترین شرکتهای این بخش هستن.
- Cloud و زیرساخت: مایکروسافت، آمازون، آلفابت و متا از مهم‌ترین شرکتهایی هستن که زیرساخت پردازشی و خدمات ابری موردنیاز AI رو فراهم میکنن.
- پلتفرم و اپلیکیشن: متا، آلفابت، مایکروسافت و Palantir از شرکتهایی هستن که از AI در محصولات، پلتفرم‌ها و سرویس‌های خودشون استفاده میکنن.
- شبکه و زیرساخت: سیسکو، کامکست و آریستا نتورکس از شرکتهایی هستن که در بخش شبکه و زیرساخت موردنیاز برای گسترش AI فعالیت دارن.
- شرکتهای استفاده‌کننده از AI: ایربی‌ان‌بی (Airbnb)، کراوداسترایک (CrowdStrike)، پالو آلتو نتورکس (Palo Alto Networks) و پی‌چکس (Paychex) از نمونه‌هایی هستن که از AI برای افزایش بهرهوری، کاهش هزینه یا بهبود درآمد استفاده میکنن.
آیا هر خبر هوش مصنوعی روی نزدک اثر می‌گذارد؟
نه. اهمیت خبر به این بستگی داره که چقدر میتونه انتظارات بازار درباره درآمد، سودآوری یا سرمایهگذاری شرکتها رو تغییر بده. مثلاً انتشار یک مدل جدید AI ممکنه در نگاه اول خبر مثبتی باشه، اما اگر بازار از قبل انتظار چنین پیشرفتی رو داشته باشه، واکنش سهام ممکنه محدود باشه.
در مقابل، خبری درباره کاهش ناگهانی تقاضا برای تراشه یا خدمات ابری، کاهش CapEx یک شرکت بزرگ یا افزایش هزینه‌های زیرساخت میتونه اهمیت بیشتری داشته باشه؛ چون مستقیماً روی برآوردهای مالی شرکتها اثر می‌ذاره.
حتی اخبار مربوط به هوش مصنوعی‌های غیرآمریکایی هم میتونه نزدک رو تحت تأثیر قرار بده. یکی از معروف‌ترین نمونه‌ها، انتشار مدل DeepSeek-R1 در ژانویه ۲۰۲۵ بود. این مدل با هزینه محاسباتی بسیار کمتری نسبت به مدل‌های مطرح آمریکایی ساخته شده بود. همین موضوع باعث شد سرمایه‌گذارها به این نتیجه برسن که به این میزان سرمایهگذاری نیاز نیست و مقداری از پول خودشون رو بیرون بکشن.
در نتیجه، سهام شرکتهای مرتبط با AI با فشار فروش شدیدی مواجه شد و نزدک همون روز حدود ۳٪ افت کرد. انویدیا هم که یکی از مهم‌ترین شرکتهای زنجیره AI محسوب میشه، نزدیک به ۱۷٪ سقوط کرد.
جمع‌بندی؛ چرا نزدک به اخبار هوش مصنوعی حساس است؟
اگر بخوایم کل بحث رو خیلی ساده جمع کنیم، دلیل اصلی حساسیت Nasdaq-100 به AI اینه که شرکتهای زیادی در این شاخص در بخش‌های مختلف زنجیره هوش مصنوعی فعالیت میکنن.
از انویدیا و سایر شرکتهای تراشه‌ساز گرفته تا آمازون و مایکروسافت و الفابت در حوزه Cloud و شرکتهایی که AI رو در محصولات خودشون ادغام میکنن، هرکدوم بخشی از این زنجیره رو تشکیل میدن.
در نتیجه خبرهای مربوط به رشد تقاضای AI، افزایش سرمایهگذاری، توسعه دیتاسنترها و رشد درآمد خدمات ابری می‌تونن انتظارات بازار رو تغییر بدن. از طرف مقابل، نگرانی درباره هزینه‌های سنگین، کاهش تقاضا یا پایین‌تر بودن بازده سرمایهگذاری از انتظارات هم میتونه فشار فروش ایجاد کنه.
دیدگاهت درباره این مقاله را با بقیه به اشتراک بگذار