استاپ لاس چیست و کجا قرار می‌گیرد؟ آموزش کامل تعیین حد ضرر

اگر تازه وارد بازارهای مالی شده باشید، احتمالاً اسم استاپ لاس (Stop Loss) رو شنیدید؛ استاپ لاس یکی از ضروری‌ترین ابزارها برای مدیریت ریسک و ریسک‌فری کردن معاملات شماست. این ابزار بهتون کمک می‌کنه قبل از ورود به معامله، مشخص کنید در صورت اشتباه بودن تحلیل، تا چه حدی حاضر به ضرر کردن هستید. در واقع با تعیین یک قیمت مشخص، به بروکر اعلام می‌کنید که اگر بازار به اون سطح رسید، پوزیشن شما به‌صورت خودکار بسته بشه. 

در این مقاله از سنجش بروکر، قراره به این سؤال‌ها پاسخ بدیم:

• استاپ لاس چیست و چطور کار می‌کند؟
• چه انواعی از استاپ لاس وجود دارد؟
• استاپ لاس را کجا باید قرار داد؟
• چطور میزان مناسب حد ضرر را محاسبه کنیم؟
• چطور در متاتریدر و پلتفرم‌های معاملاتی مختلف استاپ لاس بگذاریم؟
• تفاوت استاپ لاس با سفارش استاپ لیمیت چیست؟

استاپ لاس یعنی چی؟

استاپ لاس یه ابزار مدیریت ریسکه. با استفاده از استاپ لاس، به بروکر می‌گید هر وقت قیمت به ناحیه مشخص‌شده رسید، پوزیشن رو ببنده تا جلوی ضرر بیشتر شما رو بگیره. این ابزار بیشتر زمانی به درد می‌خوره که یه پوزیشن باز می‌کنید و نمی‌تونید مدام حواستون به چارت باشه. برای همین حد ضرر تعیین می‌کنید تا حتی اگه پشت سیستم نبودید، سفارش به‌صورت خودکار بسته بشه.

وقتی یه سفارش باز می‌کنید، طبیعتاً براساس تحلیل و استراتژی خودتون پیش‌بینی کردید که قیمت قراره به کدوم سمت حرکت کنه. مثلاً فرض کنید روی قیمت 50 دلار یه پوزیشن خرید باز می‌کنید و انتظار دارید قیمت رشد کنه. با این حال، استاپ لاس رو روی 47 دلار قرار می‌دید تا اگه بازار برخلاف پیش‌بینی شما حرکت کرد و قیمت ریزش داشت، سفارش به‌صورت خودکار بسته بشه.

استاپ لاس چطور کار می‌کنه؟

استاپ لاس تا زمانی که قیمت بازار به سطح مشخص‌شده توسط شما نرسه، غیرفعال باقی می‌مونه. روند کار به این شکله:

• شما یک معامله باز می‌کنید و هم‌زمان یک استاپ لاس روی قیمت مشخصی قرار می‌دید.
• سفارش حد ضرر شما در پلتفرم معاملاتی ثبت میشه.
• اگه قیمت به سطح استاپ لاس برسه، سفارش فعال میشه.
• بروکر یک مارکت اوردر برای بستن پوزیشن ارسال می‌کنه.
• معامله با بهترین قیمت موجود در اون لحظه بسته میشه.

در نظر داشته باشید که به‌دلیل عواملی مثل اسلیپیج (لغزش قیمت) یا گپ‌های قیمتی، ممکنه مقدار ضرر نهایی بیشتر از چیزی باشه که در ابتدا برای استاپ لاس تعیین کردید. در واقع قیمت بسته شدن معامله همیشه دقیقاً با سطح استاپ لاس یکسان نیست و ممکنه کمی تفاوت داشته باشه.

معرفی انواع حد ضرر (Stop Loss)

۱. استاپ لاس ثابت (Static Stop Loss)

استاپ لاس ثابت رایج‌ترین نوع حد ضرر هست. در این روش، شما یک سطح قیمت مشخص تعیین می‌کنید و هر وقت بازار به اون قیمت برسه، سفارش فعال میشه و با اولین قیمت موجود در بازار اجرا میشه.

برای مثال، فرض کنید روی یک جفت‌ارز در قیمت 1.2500 پوزیشن خرید باز کردید و استاپ لاس خودتون رو روی 1.2450 قرار دادید. اگه قیمت بازار به 1.2450 برسه، پوزیشن شما بسته میشه. 

حتی اگه معامله وارد سود بشه، استاپ لاس ثابت شما همچنان در جای قبلی قرار داره؛ مگر اینکه خودتون به‌صورت دستی تغییرش بدید.

۲. استاپ لاس شناور (Trailing stop loss)

برخلاف استاپ لاس ثابت، تریلینگ استاپ به‌صورت خودکار با حرکت قیمت در جهت سود شما جابه‌جا میشه. فاصله بین قیمت فعلی بازار و سطح استاپ ثابت باقی می‌مونه، اما خود سطح قیمتی استاپ تغییر می‌کنه؛ به این صورت که در پوزیشن‌های خرید به همراه قیمت لایو به سمت بالا حرکت می‌کنه و در پوزیشن‌های فروش به سمت پایین میاد. 

برای درک بهتر، فرض کنید یک پوزیشن خرید دارید:  

۳. استاپ لاس پله‌ای (Step Stop Loss)

در این روش، استاپ لاس به‌صورت دستی و در چند مرحله جابه‌جا می‌شه. یعنی هر بار که قیمت به یکی از اهداف شما می‌رسه، استاپ لاس رو به سطح جدیدی منتقل می‌کنید تا بخشی از سود حفظ بشه و در عین حال، معامله فرصت ادامه پیدا کردن داشته باشه. برخلاف تریلینگ استاپ، این جابه‌جایی به‌صورت خودکار انجام نمیشه و خود شما باید استاپ لاس رو تغییر بدید.

برای مثال، فرض کنید بعد از ۳۰ پیپ سود، استاپ لاس رو به نقطه ورود منتقل می‌کنید. اگر قیمت تا ۶۰ پیپ هم پیش بره، دوباره استاپ لاس رو بالاتر می‌برید تا در صورت برگشت بازار، بخش بیشتری از سود حفظ بشه.

استاپ لاس رو کجا بذاریم؟

اینکه استاپ لاس رو در چه ناحیه‌ای قرار بدید، به نوع معامله‌ای که باز کردید بستگی داره. به‌طور کلی:

• اگه پوزیشن شورت (Sell) گرفتید، استاپ لاس باید بالاتر از نقطه ورود قرار بگیره.
• اگه پوزیشن لانگ (Buy) گرفتید، استاپ لاس باید پایین‌تر از نقطه ورود قرار بگیره.

نحوه محاسبه استاپ لاس

وقتی می‌خواید استاپ لاس بذارید، خیلی مهمه که به این دو مورد توجه کنید:

1. استاپ لاس باید به اندازه‌ای به نقطه ورود نزدیک باشه که اگر فعال شد، میزان ضرر از حدود ۱ تا ۳ درصد ارزش حساب شما بیشتر نشه. (البته میزان این درصدها، کاملاً وابسته به مدیریت ریسک و استراتژی شخصی شما هستن.)
2. از طرفی، باید به اندازه کافی از نقطه ورود فاصله داشته باشه تا نوسانات معمول و کوتاه‌مدت بازار باعث فعال شدن زودهنگام نشن و معامله قبل از اینکه فرصت حرکت در جهت سود شما رو پیدا کنه، بسته نشه.

روش‌های رایج برای تعیین استاپ لاس 

۱. براساس درصد (Percentage-based)

در این روش، حد ضرر با فاصله درصدی مشخصی از قیمت ورود تعیین می‌شود؛ برای مثال، در معامله خرید می‌توان استاپ‌لاس را ۲٪ یا ۵٪ پایین‌تر از قیمت ورود قرار داد. این درصد به فاصله قیمت تا حد ضرر اشاره دارد، نه درصدی از موجودی حساب.

۲. براساس نوسان بازار (Volatility-based)

در این روش، میزان نوسانات معمول یک دارایی بررسی می‌شود و استاپ‌لاس خارج از محدوده نوسانات عادی قرار می‌گیرد. بعضی معامله‌گرها برای تعیین این فاصله از اندیکاتور ATR استفاده می‌کنند.

۳. براساس سطوح تکنیکال (Technical levels)

در معاملات خرید، استاپ‌لاس معمولاً پایین‌تر از سطوح حمایت و در معاملات فروش، بالاتر از سطوح مقاومت قرار داده می‌شود.

۴. براساس مقدار ثابت پولی (Fixed monetary amount)

در این روش، ابتدا مقدار ضرری که حاضر هستید در یک معامله تحمل کنید مشخص می‌شود و سپس سطح استاپ‌لاس براساس این مقدار محاسبه می‌شود.

در کنار استاپ لاس از حد سود (TP) هم استفاده کنید

بهتره در کنار حد ضرر، از حد سود هم استفاده کنید. این ابزار که با نام TP شناخته می‌شه (مخفف Take Profit)، مشخص می‌کنه که معامله سودده شما در چه نقطه‌ای به‌صورت خودکار بسته بشه. 

استفاده هم‌زمان از این دو سفارش باعث میشه قبل از ورود به معامله، محدوده ریسک و سود احتمالی خودتون رو مشخص کنید. یعنی از قبل می‌دونید اگر تحلیل شما اشتباه باشه، چقدر ضرر می‌کنید و اگر درست پیش بره، چه مقدار سود به دست میارید. نسبت بین این دو مقدار به‌عنوان نسبت ریسک به ریوارد (Risk-Reward Ratio) شناخته میشه. 

چگونه استاپ لاس بگذاریم؟

برای تعیین استاپ لاس، تقریباً شیوه مشابهی توی همه بروکرها و پلتفرم‌های معاملاتی وجود داره. می‌تونید استاپ لاس رو در لحظه باز کردن معامله تعیین کنید یا بعد از باز کردن، استاپ لاس رو مشخص کنید یا تغییرش بدید. 

نحوه گذاشتن استاپ لاس در متا تریدر ۴

برای گذاشتن استاپ لاس در متاتریدر، کافیه چند مرحله ساده رو انجام بدید. در ادامه، نحوه تعیین استاپ لاس برای معاملات Market Execution و Pending Order رو توضیح می‌دیم.

۱. فرض کنید می‌خواید روی یک پوزیشن لانگ، استاپ لاس قرار بدید.
اول وارد چارت بشید و پنجره New Order رو باز کنید.

۲. اگه سفارش شما از نوع Market Execution هست، از بخش Stop Loss قیمتی که می‌خواید معامله در اون نقطه بسته بشه رو وارد کنید.

اما اگه از سفارش‌گذاری (Pending Order) استفاده می‌کنید، اول مشخص کنید پوزیشن در چه قیمتی باز بشه و بعد براساس همون نقطه، سطح استاپ لاس رو تعیین کنید.

اکثر بروکرها از پلتفرم‌های معاملاتی رایج مثل متاتریدر استفاده می‌کنن؛ به همین دلیل، نحوه گذاشتن SL تقریباً مشابه هست.
با این حال، بعضی بروکرها مثل ترندو پلتفرم معاملاتی اختصاصی خودشون رو دارن. در این پلتفرم‌ها ممکنه مراحل قرار دادن استاپ لاس و حد سود کمی متفاوت باشه. در مقاله آموزش سیو سود در ترندو، مراحل گذاشتن SL و TP رو به‌صورت تصویری توضیح دادیم.

نحوه گذاشتن استاپ لاس در متا تریدر ۵

نحوه گذاشتن استاپ‌لاس در متاتریدر ۵ تقریباً مشابه متاتریدر ۴ هست. تنها تفاوت اینه که پنجره‌ای که برای ثبت سفارش باز میشه، از نظر ظاهری کمی با متاتریدر ۴ تفاوت داره:

استاپ لاس رو با سفارش استاپ لیمیت اشتباه نگیرید!

متوجه شدیم که خیلی از دوستان، حد ضرر رو با سفارش Stop Limit اشتباه می‌گیرن. وقتی از سفارش استاپ لیمیت استفاده می‌کنید، در واقع قصد دارید پوزیشن شما، چه لانگ و چه شورت، در قیمتی غیر از قیمت فعلی بازار فعال بشه. بعد از اینکه این سفارش فعال شد، می‌تونید برای همون معامله هم استاپ لاس تعیین کنید. 

با یه مثال بهتر متوجه می‌شید:

فرض کنید قیمت طلا در حال حاضر روی ۴۱۱۳ دلار قرار داره و شما یه سطح مقاومتی روی ۴۱۳۰ دلار در نظر گرفتید. انتظارتون اینه که اگه قیمت این مقاومت رو بشکنه، بازار صعودی بشه. توی این شرایط می‌تونید از سفارش Buy Stop Limit استفاده کنید.

اول، قیمت ۴۱۳۰ دلار رو به‌عنوان Stop Price مشخص می‌کنید. یعنی اگه قیمت به ۴۱۳۰ دلار برسه، سفارش شما فعال میشه؛ اما هنوز وارد معامله نمی‌شید. بعد، قیمت ۴۱۱۵ دلار رو به‌عنوان Limit Price تعیین می‌کنید. در نتیجه، وقتی قیمت به ۴۱۳۰ دلار برسه، سفارش Buy Stop Limit شما فعال و وارد صف سفارش‌ها میشه. اگه بازار بعد از شکست مقاومت اصلاح کنه و قیمت به ۴۱۱۵ دلار برسه، سفارش خرید شما اجرا میشه و وارد معامله می‌شید.

حد ضرر (Stop Loss) رو باید پایین‌تر از قیمت ورود، یعنی پایین‌تر از ۴۱۱۵ دلار قرار بدید.

مزایا و معایب استفاده از استاپ لاس

جمع‌بندی

در این مقاله فهمیدیم که استاپ لاس یکی از ابزارهای مهم برای مدیریت ریسک در معامله‌گریه و به شما کمک می‌کنه میزان ضرر احتمالی خودتون رو کنترل کنید.

در نهایت، استفاده درست از استاپ لاس می‌تونه باعث بشه معاملات منظم‌تر و کم‌ریسک‌تری داشته باشید. اگر جایی سؤال داشتید یا در استفاده از استاپ لاس به مشکلی برخوردید، می‌تونید در بخش نظرات همین مقاله با ما در میون بذارید تا راهنماییتون کنیم.