نمودار کندل استیک چیست؟

بازارهای مالی مثل یه قطعه موسیقی پر از نت‌های ریز و درشت هستن؛ هر معامله‌گر حرفه‌ای مثل یه نوازنده ماهر باید بتونه این نت‌ها رو درست بخونه تا بتونه بهترین آهنگ معاملاتی رو بسازه. کندل استیک همون نت‌های این موسیقی هیجان‌انگیزه! این نمودار شمعی کوچیک، همه نوسانات قیمت رو به زبون بصری و کاملاً واضح نشون میده — از قیمت باز شدن و بسته شدن گرفته تا بالاترین و پایین‌ترین قیمت تو هر بازه زمانی. وقتی بتونی این نت‌ها رو درست بخونی و بفهمی، می‌تونی روند بازار رو دقیق‌تر پیش‌بینی کنی و معاملاتت رو مثل یه نوازنده حرفه‌ای هماهنگ و حساب‌شده اجرا کنی.

اگه دوست داری تو بازارهای مالی، مثل بازار مالی فارکس یا ارز دیجیتال به جای حدس و گمان، با زبان واقعی بازار حرف بزنی و تحلیل‌ت رو به یه سطح بالاتر برسونی، این مقاله مال توئه. اینجا قراره همه چیز درباره نمودار شمعی ژاپنی رو با زبونی ساده و کاربردی یاد بگیری و با قدرت تحلیل، نت‌های بازار رو مثل یه استاد بزرگ بنوازی…

جدول بررسی انواع الگوهای کندل استیک

حتما بخوانید: سلمان انفرادی و سبک rtm او

کندل استیک چیست؟

خب، اول از همه باید بدونیم کندل استیک دقیقاً چیه؟
کندل استیک یه نوع نمودار شمعیه که نشون میده قیمت یه دارایی تو یه بازه زمانی مشخص چطور حرکت کرده. این نمودار شبیه یه شمع کوچیکه که از دو قسمت اصلی تشکیل شده: بدنه و سایه‌ها. بدنه نشون‌دهنده قیمت باز شدن و بسته شدن هست و سایه‌ها (یا همون فیتیله‌ها) هم بالاترین و پایین‌ترین قیمت رو به ما میگن.

و طبق تعریف این سایت هم توضیح نمودار کندل استیک به این صورت اومده:

A candlestick chart is a type of financial diagram that technical analysts use to follow price trends. The candlestick shows key pieces of information: opening and closing prices and the high and low prices for a specific time frame.

👌تاریخچه کندل چیست؛ از شالیزارهای ژاپن تا خیابان های وال‌استریت

کندل استیک (Candlestick) یا «نمودار شمعی ژاپنی» رو امروز به عنوان یکی از محبوب ‌ترین ابزارهای تحلیل تکنیکال می‌شناسیم، اما ریشه‌های این روش برمی‌گرده به بیش از ۳۰۰ سال پیش در ژاپن، جایی که نه بورس مدرن وجود داشت و نه وال‌استریت.

به نقل از این منبع تاریخچه کندل استیک برمیگرده به ژاپنی ها که براتون کامل شرح میدیم در ادامه:

Candlestick charts have their origins in Japan, specifically the Edo era in the 18th century. This novel approach to charting price changes is credited to a Japanese rice dealer by the name of Munehisa Homma. The “God of Markets,” Homma, used candlestick charts to study and anticipate changes in the price of rice. His ideas and methods were recorded in a book titled “Sakata Rules,” which served as the basis for this distinctive graphic display of market data.

آغاز ماجرا: ساکاتا و امپراتوری برنج

در قرن ۱۸ میلادی، ژاپن یک اقتصاد کشاورزی بود و برنج مهم‌ ترین کالای تجاری کشور محسوب می‌شد. در شهر بندری ساکاتا (Sakata)، تاجران بزرگی فعالیت می‌کردند که قیمت برنج را در بازارهای محلی و بین شهری معامله می‌کردند.
یکی از این تاجران، مردی باهوش و بسیار دقیق به نام هومما مونهیسا (Munehisa Homma)، توجه خاصی به تغییرات قیمت و رفتار خریداران و فروشندگان نشان داد.

نبوغ هومما؛ اولین معامله ‌گر تکنیکال تاریخ

هومما متوجه شد که احساسات بازار و روانشناسی جمعی، به اندازه عرضه و تقاضای واقعی بر قیمت‌ها اثر دارد. او شروع کرد به ثبت قیمت‌ها به صورت روزانه و پیدا کردن الگوهای تکرارشونده.
هومما با استفاده از خطوط و نمادهای خاص، اولین نسخه‌ی ابتدایی کندل استیک را طراحی کرد تا تغییرات قیمت (باز شدن، بسته شدن، بیشترین و کمترین) را به شکلی بصری نشان دهد.

قوانین ساکاتا و پایه‌گذاری الگوها

هومما بعدها دانش خود را در قالب «قوانین ساکاتا» (Sakata Rules) منتشر کرد که بسیاری از الگوهای کندلی امروزی مثل چکش، ستاره صبحگاهی و پوشاننده‌ها ریشه در همان قوانین دارند.
در واقع، کندل استیک فقط یک روش نمایش قیمت نبود، بلکه یک زبان تصویری برای خواندن ذهن بازار بود.

بیشتر بخوانید: کندل مارابوزو چیست؟

ورود به غرب و فتح بازارهای جهانی

تا قرن‌ها، کندل استیک فقط در ژاپن شناخته شده بود، اما در اواخر قرن بیستم، معامله‌گری آمریکایی به نام استیو نیسون (Steve Nison) با مطالعه منابع ژاپنی، این روش را به غرب معرفی کرد.
استیو نیسون در کتاب معروف خود Japanese Candlestick Charting Techniques (انتشار در سال ۱۹۹۱)، الگوها و کاربرد کندل استیک را به معامله‌گران وال‌استریت آموزش داد.
از آن زمان، انواع کندل استیک به استاندارد طلایی تحلیل تکنیکال در سراسر دنیا تبدیل شد…

برخلاف نمودارهای خطی یا میله‌ای که فقط قیمت‌ها رو به صورت نقطه یا خط نشون میدن، کندل شناسی جزئیات بیشتری درباره نحوه حرکت قیمت میده که خیلی تو تحلیل تکنیکال به کمک معامله‌گر میاد.

حتما بخوانید: تحلیل فاندامنتال چیست؟

اجزای نمودار کندل استیک چیست؟

حالا که فهمیدیم کندل استیک چیه، بذار با هم ساختارش رو باز کنیم. یه کندل استیک از سه بخش اصلی تشکیل شده:

• بدنه: همونی که وسط شمع رو پر کرده، نشون‌دهنده قیمت باز شدن و بسته شدن تو اون بازه زمانی هست.
• سایه بالا: خط باریکی که بالای بدنه کشیده شده و بالاترین قیمت رو نشون میده.
• سایه پایین: خط نازکی که پایین بدنه هست و پایین‌ترین قیمت رو مشخص می‌کنه.

بیشتر بخوانید: معنی شدو در ارز دیجیتال چیست؟

بررسی انواع کندل استیک ها و مفاهیم آنها

حالا که ساختار کندل رو شناختی، وقتشه با انواع مختلفش آشنا بشیم. هر کندل یه پیغام خاص داره که به ما می‌گه بازار داره چه تصمیمی می‌گیره.

• کندل صعودی (Bullish Candle): وقتی قیمت بسته شدن بالاتر از باز شدنه و معمولا رنگ سبز یا سفید داره. یعنی بازار داره میره بالا.
• کندل نزولی (Bearish Candle): وقتی قیمت بسته شدن پایین‌تر از باز شدنه و رنگ قرمز یا سیاه می‌گیره. یعنی فشار فروش بیشتره و بازار داره میاد پایین.
• کندل دوجی (Doji Candle): وقتی قیمت باز و بسته شدن تقریبا برابر باشه، بدنه خیلی کوچک یا حتی بدون بدنه داریم. این کندل نشون‌دهنده تردید و تعادل بین خریدار و فروشنده‌ست.

حالا این‌ها فقط انواع اصلی بودن، انواع دیگه‌ای هم داریم که هر کدوم نشونه‌های خاص خودشون رو دارن و تو بخش الگوها بیشتر درباره‌شون صحبت می‌کنیم.

همچنین اندازه کندل هم مهمه؛ کندل‌های بزرگ یعنی حرکت قوی‌تر و کندل‌های کوچک یعنی بازار کمی دست به عصا حرکت می‌کنه.

خوندن این قسمت‌ها مثل خوندن زبان بازار هست، هرکدوم یه پیام دارن که می‌تونن کمک کنن بفهمیم بازار داره به کدوم سمت میره.

حتما بخوانید: بررسی انواع الگوهای پرایس اکشن

کندل هیکن آشی در متاتریدر ۵ را هم بررسی کردیم . از دستش ندین.

الگوهای مهم کندل استیک و کاربرد آنها

وقتی می‌خوای تو بازارهای مالی حرفه‌ای بشی، باید زبان کندل‌ها رو بلد باشی. عکس الگوهای کندل استیک مثل نشونه‌های راهنمایی تو بازار هستن که می‌گن قراره چه اتفاقی بیفته. بعضی‌ها هشدار تغییر روند می‌دن، بعضی‌ها ادامه روند رو تایید می‌کنن و کلی کاربرد دیگه دارن.

1. الگوهای برگشتی (Reversal Patterns)

این الگوها معمولا نشون می‌دن که روند فعلی قراره تغییر کنه.

• الگوی چکش (Hammer)
  

  ظاهر: کندل با بدنه کوچیک و سایه پایینی بلند.
  معنی: وقتی این الگو بعد از روند نزولی ظاهر می‌شه، یعنی فشار فروش زیاد بوده اما خریداران برگشتن و احتمال رشد قیمت هست.

• الگوی مرد دارآویخته (Hanging Man)
  

  ظاهر: شبیه چکش ولی بعد از روند صعودی.
  معنی: هشدار می‌ده که روند صعودی ممکنه تموم بشه و قیمت‌ها پایین بیان.

• الگوی دوجی (Doji)
  

  ظاهر: کندلی که قیمت باز و بسته شدنش تقریبا برابر باشه و بدنه بسیار کوچک یا بدون بدنه.
  معنی: تردید بازار؛ ممکنه روند تغییر کنه یا ادامه پیدا کنه. برای تصمیم‌گیری بهتر باید کندل بعدی رو ببینیم.

• الگوی engulfing (بلعنده)
  

  ظاهر: کندل دوم که کل بدنه کندل قبلی رو می‌پوشونه.
  معنی: اگر کندل دوم صعودی باشه و کندل اول نزولی، احتمال شروع روند صعودی زیاد است (Bullish Engulfing). بالعکس، اگر کندل دوم نزولی باشه و اولی صعودی، احتمال ریزش قیمت هست (Bearish Engulfing).

• الگوی هارامی (Harami)
  

  ظاهر: کندل کوچیک داخل بدنه کندل قبلی شکل می‌گیره.
  معنی: نشان‌دهنده کاهش قدرت روند فعلی و احتمال تغییر جهت.

2. الگوهای ادامه‌دهنده (Continuation Patterns)

این الگوها به ما می‌گن روند فعلی ادامه پیدا می‌کنه.

• الگوی سه کندل سفید (Three White Soldiers)
  

  ظاهر: سه کندل صعودی پشت سر هم با بدنه‌های بزرگ و سایه‌های کوچک.
  معنی: نشونه قدرت خریداران و ادامه روند صعودی.

• الگوی سه کلاغ سیاه (Three Black Crows)
  

  ظاهر: سه کندل نزولی پشت سر هم با بدنه‌های بزرگ.
  معنی: نشونه فشار فروش قوی و ادامه روند نزولی.

• الگوی پرچم (Flag) و پرچم سه‌گوش (Pennant)
  

  ظاهر: الگوهای کوچیک‌تر در میانه روند که شبیه پرچم یا مثلث کوچک هستند.
  معنی: نشون می‌ده بازار بعد از یه استراحت کوتاه، روند اصلی‌ش رو ادامه می‌ده.

3. الگوهای خاص و مهم دیگر

• الگوی ستاره صبحگاهی (Morning Star)
  

  ظاهر: سه کندل، اولی نزولی، دومی دوجی یا بدنه کوچک و سومی صعودی.
  معنی: هشدار تغییر روند از نزولی به صعودی.

• الگوی ستاره عصرگاهی (Evening Star)
  

  ظاهر: سه کندل، اولی صعودی، دومی دوجی یا بدنه کوچک و سومی نزولی.
  معنی: هشدار تغییر روند از صعودی به نزولی.

• الگوی پیرسینگ (Piercing Line)
  

  ظاهر: کندل نزولی و بعد از اون کندل صعودی که بیش از نصف بدنه کندل اول رو پوشش می‌ده.
  معنی: احتمال برگشت روند به سمت صعود.

• الگوی ابر سیاه (Dark Cloud Cover)
  

  ظاهر: کندل صعودی و بعد از اون کندل نزولی که وارد بدنه کندل اول می‌شود.
  معنی: احتمال برگشت روند به سمت نزول.

بیشتر بخوانید: کندل پین بار چیست ؟

کندل شناسی و اهمیت آن در معامله ‌گری

کندل شناسی یعنی درست خوندن و فهمیدن زبان کندل‌ها، طوری که بتونی به کمکشون رفتار بازار رو پیش‌بینی کنی. این مهارت مثل یه چراغ قوه تو تاریکی بازار بهت کمک می‌کنه بهترین تصمیم‌ها رو بگیری.

وقتی کندل شناسی رو یاد بگیری، می‌تونی الگوها رو بهتر ببینی، سیگنال‌های خرید و فروش رو زودتر تشخیص بدی و از اشتباهات رایجی که خیلی‌ها می‌کنن دور بمونی. مثلاً بعضی‌ها به اشتباه فکر می‌کنن هر کندل بزرگ یعنی روند حتما ادامه داره یا هر دوجی یعنی بازار قراره برگشت بزنه، اما واقعیت همیشه این نیست و شناخت دقیق کندل‌ها بهت کمک می‌کنه این اشتباهات رو کمتر کنی.

در کل، کندل شناسی یه ابزار قدرتمنده که وقتی با تحلیل‌های دیگه ترکیب بشه، می‌تونه معاملاتت رو به سطح حرفه‌ای برسونه.

بهترین اندیکاتور اوردر بلاک را در مقاله اش پیدا کنید.

کاربردهای عملی کندل استیک در بازارهای مالی

حالا که کلی با کندل استیک آشنا شدی، وقتشه ببینیم چطور می‌تونیم این دانش رو وارد معاملات واقعی کنیم. کندل استیک به‌عنوان یه ابزار تحلیل تکنیکال، کمک می‌کنه روند بازار رو بهتر درک کنی و تصمیمات هوشمندانه‌تری بگیری.

مثلاً وقتی یه الگوی برگشتی مثل چکش یا engulfing می‌بینی، می‌تونی حدس بزنی که روند داره تغییر می‌کنه و بهتره برای خرید یا فروش آماده باشی. یا وقتی کندل‌های پشت سر هم صعودی یا نزولی می‌بینی، نشونه ادامه روند هست.

از طرفی، ترکیب انواع کندل استیک با ابزارهای دیگه مثل اندیکاتورها، خطوط حمایت و مقاومت، یا فیبوناچی، قدرت تحلیل تو رو خیلی بالاتر می‌بره و ریسک معاملاتت رو کاهش می‌ده.

حتما بخوانید: معرفی اندیکاتور بدون تاخیر

در نهایت، تشخیص درست نقاط ورود و خروج به کمک الگوهای کندل استیک می‌تونه سودت رو بیشتر کنه و ضررهای احتمالی رو به حداقل برسونه.

کتاب مقدس معامله گری براساس کندل استیک

وقتی صحبت از کندل استیک می‌شه، کمتر کسی هست که کتاب «Japanese Candlestick Charting Techniques» رو نشناسه؛ این کتاب همون «کتاب مقدس» معامله‌گری با کندل استیک‌هاست. نویسنده‌اش «استیو نیسون» (Steve Nison) هست که به‌عنوان پدر کندل استیک شناخته می‌شه.

قبل از استیو نیسون، بیشتر معامله‌گران غربی فقط با نمودارهای خطی و میله‌ای کار می‌کردن و اطلاعات کندل استیک برای‌شون ناشناخته بود. استیو نیسون با تحقیقات و ترجمه کتاب‌های ژاپنی، این روش رو به دنیای معامله‌گری غربی آورد و حالا همه‌جا از این تکنیک‌ها استفاده می‌شه.

در کتاب مقدس معامله گری براساس کندل استیک، نیسون همه نکات پایه و پیشرفته کندل استیک‌ها رو توضیح داده، چطور باید الگوها رو تشخیص بدیم، و مهم‌تر از همه چطور از این الگوها در استراتژی‌های معاملاتی واقعی استفاده کنیم. کتاب پر از مثال‌های تصویری و تحلیل‌های دقیق هست که حتی معامله‌گران تازه‌کار هم می‌تونن راحت یاد بگیرن.

اگر می‌خوای بدونی چطور کندل استیک‌ها می‌تونن مثل یه زبان زنده، حرکات بازار رو بهت بگن و تصمیماتت رو حساب شده‌تر کنن، خوندن این کتاب یه قدم بزرگ تو راه حرفه‌ای شدنته. خلاصه، «کتاب مقدس کندل استیک» مثل یه راهنمای جامع و معتبر، پایه و اساس فهم درست این نمودارهای شمعیه که هر معامله‌گری باید داشته باشه.

تفاوت در بازارهای مختلف بر مبنای کندل استیک چیست؟

نمودار شمعی ژاپنی یه زبان بین‌المللیه که تو هر بازاری قابل فهمه، اما معنی و کارکردش توی هر مارکت می‌تونه کمی فرق داشته باشه. اینجا می‌خوایم ببینیم توی فارکس و بازار ارز دیجیتال چه تفاوت‌هایی داره و چطور باید ازش استفاده کنیم.

📌 کاربرد کندل استیک در بازار فارکس

در فارکس معمولاً با جفت‌ارزها سروکار داریم و تایم‌ فریم‌های کوتاه مثل ۱ دقیقه تا ۴ ساعته خیلی پرطرفدارن.

• کندل‌ها تو فارکس به‌خاطر حجم نقدینگی بالا، معمولاً تمیزتر و کم ‌نویزتر هستن.
• الگوهایی مثل پین‌بار، اینسایدبار و انگلفینگ تو فارکس خیلی دقیق جواب میدن.
• تحلیل کندلی اینجا بیشتر برای پیدا کردن نقاط برگشت یا ادامه روند استفاده میشه.

📌 کاربرد کندل استیک در بازار ارز دیجیتال

کریپتو برعکس فارکس، ۲۴ ساعته و بدون تعطیلیه و همین باعث میشه کندل‌ها گاهی نویز بیشتری داشته باشن.

• تو ارز دیجیتال حجم معاملات و نوسانات بیشتره، پس کندل‌های بلندتر رو زیاد می‌بینی.
• الگوهایی مثل دوجی، چکش و هارامی می‌تونن سیگنال‌های قوی بدن، ولی باید حتماً با ابزارهای دیگه ترکیب بشن.
• تو تایم ‌فریم‌های روزانه و هفتگی، اعتبار کندل‌ها بیشتره.

انواع کندل استیک در هر دو بازار کار می‌کنه، اما باید با شرایط هر بازار سازگارش کنی.

حتما بخوانید: تنش های ایجاد شده بین جروم پاول و ترامپ

جمع‌بندی

کندل استیک مثل زبان بدن بازار می‌مونه؛ فقط کافیه یاد بگیری حرکاتش رو بخونی تا بفهمی پشت پرده چه خبره. تو این مقاله با هم فهمیدیم که کندل‌ها چطور ساخته می‌شن، چه اجزایی دارن، چه الگوهایی بینشون معروفه و چطور میشه باهاشون روند بازار رو پیش‌بینی کرد.

یادگیری کندل‌خوانی فقط برای مبتدی‌ها نیست؛ حتی تریدرهای حرفه‌ای هم همیشه ازش به‌عنوان یکی از ابزارهای اصلی تحلیل تکنیکال استفاده می‌کنن.
فرقی نداره تو فارکس کار می‌کنی یا کریپتو، کندل استیک همیشه یکی از دقیق‌ترین راه‌ها برای پیدا کردن نقاط ورود و خروجه.

پس اگه می‌خوای توی معامله‌گری حرفه‌ای بشی، باید کندل استیک رو مثل یه دوست صمیمی بشناسی، مدام تمرینش کنی و حتی با ابزارهای دیگه ترکیبش کنی تا سیگنال‌هات قوی‌تر بشه.