معاملات اسپات و فیوچرز قلب تپندهی بازار ارزهای دیجیتال هستن. اسپات یعنی ساده ترین شکل معامله؛ بیتکوین یا هر کوین دیگهای رو همین الان میخری، مالکش میشی و هر وقت بخوای میتونی بفروشی. ولی فیوچرز ماجراش فرق داره؛ اینجا تو فقط روی تغییرات قیمت شرط میبندی، بدون اینکه واقعاً دارایی رو داشته باشی. جذابیش هم اینجاست که حتی وقتی بازار ریزشی باشه میتونی با فروش استقراضی سود بگیری، و با اهرمها سرمایهت رو چند برابر کنی. البته به همون اندازه هم ریسک بالا میره و یه حرکت اشتباه میتونه کل حسابتو خالی کنه.
معاملات اسپات و فیوچرز، کدوم انتخاب بهتریه؟ جواب این سوال میتونه فرق بین یه معاملهگر حرفهای و یه تازه کار متضرر باشه. توی این مقاله میخوایم دقیقاً تفاوت اسپات و فیوچرز رو بررسی کنیم تا راحتتر بتونی تصمیم بگیری کدوم سبک به درد استراتژی و شخصیت معاملاتیت میخوره…
ویدیو بررسی تفاوت اسپات و فیوچرز
جدول مقایسهای اسپات و فیوچرز (با مثال بیتکوین)
| ویژگی | 🟢 اسپات (Spot) | 🔴 فیوچرز (Futures) |
|---|---|---|
| تعریف معامله | همین الان بیت کوین رو میخری و واقعاً مال خودت میشه 💰 | روی تغییرات قیمت بیت کوین شرط میبندی، مالک کوین نیستی 📄 |
| مالکیت دارایی | خود بیتکوین مال توئه، میتونی هولد کنی یا منتقلش کنی ✅ | هیچ بیتکوینی دستت نیست، فقط قرارداد داری ⚡ |
| نقش زمان | صبر میکنی تا قیمت رشد کنه ⏳ | نوسان کوتاهمدت، هر لحظه ممکنه سود یا ضرر کنی 📈📉 |
| اهرم و ریسک لیکویید شدن | اهرم نداره، خطر لیکویید شدن صفر 🚫 | میتونی با اهرم ×۱۰ معامله کنی ⚡ ولی اگه بازار خلاف جهت حرکت کنه، ممکنه کل ۱۰۰۰ دلار سرمایهت لیکویید بشه ⚠️ |
| مثال سود و ضرر (با سرمایه ۱۰۰۰$ و BTC=118,000$) | اگه قیمت بره ۱۲۵,۰۰۰$ → سود ≈ ۶۲$ 💵 اگه بیاد ۱۱۰,۰۰۰$ → ضرر ≈ ۶۸$ 😅 | با اهرم ×۱۰: قیمت ۱۲۵,۰۰۰$ → سود ≈ ۶۰۰$ 🚀 قیمت ۱۰۶,۲۰۰$ → کل ۱۰۰۰$ سرمایه لیکویید ⚠️ |
| سودآوری | رشد آهسته ولی مطمئن 💹 | سود خیلی سریع و چند برابر 🚀، ولی ریسک هم بالاست 💣 |
| مزایا | امن، ساده، هولد راحت، مالک واقعی داری 🛡️ | میتونی از ریزش بازار هم سود بگیری، نوسانگیری سریع، اهرم برای سود بیشتر ⚡ |
| معایب | سود کمتر تو نوسانات کوتاهمدت 💤 | ریسک بالا، نیاز به مدیریت حرفهای، لیکویید شدن ممکنه 😰 |
| مناسب برای | تازهکارها و هولدرها 👶 | تریدرهای حرفهای و نوسانگیرها 🧠 |
| کاربرد اصلی | هولد و سرمایهگذاری بلندمدت 🏦 | نوسانگیری کوتاهمدت، هجینگ، استفاده از اهرم 🎯 |
حتما بخوانید: بررسی کامل تفاوت فارکس و فیوچرز
اسپات و فیوچرز چیست؟
به عنوان یه تریدر، اولین چیزی که باید بدونی اینه که اسپات و فیوچرز دو دنیای کاملاً متفاوتن.
🔹 معاملات اسپات (Spot Trading)
اسپات ساده ترین شکل معامله توی بازار کریپتوه. تو این مدل، کوین رو همین لحظه میخری و واقعاً صاحبش میشی. مثلاً اگه ۱ بیتکوین بخری، دقیقاً توی کیف پولت میاد و میتونی هولدش کنی یا هر وقت خواستی بفروشی. اسپات بیشتر برای کسایی خوبه که دنبال سرمایهگذاری بلندمدت یا خرید واقعی دارایی هستن.
حتما بخوانید: آموزش معاملات اسپات در بیت پین
🔹 معاملات فیوچرز (Futures Trading)
اما فیوچرز یه سطح بالاتره. اینجا تو دیگه دارایی واقعی رو نمیخری، بلکه روی آینده و تغییرات قیمت شرط میبندی. مثلاً میگی بیتکوین هفته بعد میره بالا، یه قرارداد لانگ باز میکنی. یا اگه فکر میکنی میریزه، شورت میگیری. جذاب ترین بخشش هم استفاده از اهرم (Leverage) ـه که میتونه سودت رو چند برابر کنه… ولی خب اگه اشتباه تحلیل کنی، همون اهرم چند برابر سرعت میزنه حسابتو لیکویید میکنه.
حتما بخوانید: بررسی فیوچرز در نوبیتکس
بنابراین از نگاه یه تریدر، اگه بخوام خیلی ساده بگم: توی اسپات با دارایی واقعی سروکار داری، ولی توی فیوچرز با پیشبینی آینده قیمت. یکی امنتره و برای هولد عالیه، اون یکی پرریسکتره ولی میتونه سودهای خیلی بزرگ هم بهت بده.
حتما بخوانید: معامله اسپات در والکس
تفاوت اسپات و فیوچرز در بازار ارزهای دیجیتال
اگه بخوای یه تریدر کریپتو باشی، باید بدونی هر کدومشون فلسفهی خاص خودشون رو دارن و استفادهی اشتباه ازشون میتونه کل مسیرت رو تغییر بده.
🔹 تفاوت در مالکیت دارایی
- توی اسپات، وقتی یه کوین مثل بیتکوین یا اتریوم میخری، مالک واقعیش میشی. میتونی بریزش به کیف پول سختافزاری، هولدش کنی یا حتی خرجش کنی.
- ولی توی فیوچرز، تو هیچوقت صاحب دارایی نمیشی. اینجا فقط روی قیمت آینده معامله میکنی؛ یعنی سود و ضررت صرفاً به تغییرات قیمت بستگی داره، نه به داشتن خود کوین.
🔹 تفاوت در نقش زمان
- خیلیها فکر میکنن توی اسپات زمان اهمیت نداره، اما اشتباهه. زمان اینجا یعنی چقدر حاضری صبر کنی تا سرمایهگذاریت به نتیجه برسه. ممکنه امروز بیتکوین بخری و شش ماه یا یک سال صبر کنی تا قیمتش رشد کنه.
- در فیوچرز کریپتو، بیشتر قراردادها پرپچوال (Perpetual) هستن، یعنی تاریخ انقضا ندارن. تو میتونی هر چقدر بخوای پوزیشن باز نگه داری، به شرطی که مارجین و مدیریت ریسک رو درست انجام بدی. این فرق بزرگی با فیوچرز سنتی (مثل فارکس یا بازارهای کالایی) داره که قراردادها تاریخ سررسید مشخص دارن.
🔹 تفاوت در ریسک و سودآوری
- توی اسپات، بیشترین ضررت اینه که قیمت کوین بیاد پایین. یعنی اگه بیتکوین رو ۱۲۵ هزار دلار بخری و بره روی ۹۸ هزار دلار، فقط ارزش داراییت کم میشه؛ اما هنوز صاحب همون بیتکوینی.
- فیوچرز: اینجا ماجرای اصلی شروع میشه؛ چون پای اهرم (Leverage) وسطه. اهرم بهت اجازه میده با چند برابر سرمایت معامله کنی. مثلاً با ۱۰۰ دلار و اهرم ۱۰، انگار داری با ۱۰۰۰ دلار پوزیشن میگیری. اگه تحلیل درست باشه، سودت ۱۰ برابر میشه. اما اگه خلاف جهت حرکت کنی، ضررت هم ۱۰ برابر میشه.
- و اینجاست که خطر لیکویید شدن (Liquidation) پیش میاد: یعنی وقتی ضررت به حدی برسه که کل موجودی حساب فیوچرزت از بین بره، صرافی به صورت خودکار پوزیشن رو میبنده و سرمایهت صفر میشه.
حتما بخوانید: آموزش معامله اهرم دار در صرافی تبدیل
🔑 خلاصه فرق فیوچرز و اسپات چیست:
اسپات = مالکیت دارایی، امنتر، بدون لیکویید شدن.
فیوچرز = معامله روی تغییرات قیمت، همراه با اهرم و ریسک لیکویید شدن.
به عبارت ساده تر تفاوت اسپات و فیوچرز در فارکس طبق گفته سایت اینوستوپدیا به این صورت هست:
A spot price is the current market price at which an asset can be bought or sold for immediate delivery and ownership. In contrast to the spot price, a futures contract price is an agreed-upon price for the future delivery of an asset.
قیمت اسپات، قیمت لحظهای بازار است که در آن یک دارایی میتواند برای تحویل و مالکیت فوری خریداری یا فروخته شود. در مقابلِ قیمت اسپات، قیمت قرارداد فیوچرز، قیمتی توافقی برای تحویل دارایی در آینده است.
✅ بیا برای درک بهتر معاملات اسپات و فیوچرز یه مثال عددی با ۱۰۰۰ دلار سرمایه در هر دو مدل معامله بزنیم!
تفاوت خرید بیتکوین در معاملات اسپات و فیوچرز چیست؟:
فرض کن بیتکوین الان روی ۱۱۸۰۰۰دلار معامله میشه و تو ۱۰۰۰ دلار سرمایه داری.
🔹 معامله در اسپات
تو با ۱۰۰۰ دلار، حدود ۰.۰۰۸۴۷ BTC میخری (۱۰۰۰ ÷ ۱۱۸۰۰۰).
- اگه بیتکوین بره روی ۱۲۵۰۰۰ دلار (حدود ۶٪ رشد)، دارایی تو میشه حدود ۱۰۶۲ دلار → سودت فقط ۶۲ دلار.
- اگه بریزه روی ۱۱۰۰۰۰دلار (حدود ۷٪ افت)، داراییت میشه ۹۳۲ دلار → ضررت حدود ۶۸ دلار.
👉 اما نکته مهم اینجاست، تو هنوز صاحب واقعی بیتکوینی. هرچقدر هم بیاد پایین، چیزی به اسم لیکویید شدن وجود نداره. فقط ارزش دارایی نوسان میکنه.
🔹 معامله در فیوچرز با اهرم ×۱۰
حالا همون ۱۰۰۰ دلار رو میاری فیوچرز و با اهرم ۱۰ پوزیشن باز میکنی.
یعنی داری با ۱۰۰۰۰دلار معامله میکنی.
- اگه بیتکوین از ۱۱۸۰۰۰→ ۱۲۵۰۰۰دلار (۶٪ رشد) بره بالا، سودت میشه حدود ۶۰۰ دلار.
- اما اگه فقط از ۱۱۸۰۰۰→ ۱۰۶۲۰۰دلار (۱۰٪ افت) بیاد پایین، ضررت همون ۱۰۰۰ دلاره → یعنی کل سرمایت لیکویید و صفر میشه.
👉 تفاوت اصلی همینجاست: توی فیوچرز حتی یه افت کوچیک میتونه کل حسابت رو صفر کنه، در حالی که توی اسپات فقط ارزش دارایی کم میشه و هنوز صاحب بیتکوین هستی.
چه زمانی و کجا از معاملات اسپات و فیوچرز استفاده کنیم؟
وقتی یه تریدر کریپتو میشی؛ باید بدونی کی و چرا باید از اسپات یا فیوچرز استفاده کنی. اینجاست که تفاوت کاربردشون مشخص میشه.
🔹 اهداف استفاده از اسپات
- سرمایهگذاری بلندمدت: خیلی از تریدرها و سرمایهگذاران حرفهای، اسپات رو برای هولد استفاده میکنن. یعنی بیتکوین، اتریوم یا هر کوین دیگهای میخرن و با چشمانداز چند ماه یا چند سال نگه میدارن تا ارزشش رشد کنه.
- مالکیت واقعی دارایی: وقتی اسپات میخری، خود کوین مال توئه. میتونی منتقلش کنی، نگه داری، خرج کنی یا استیکش کنی.
- ریسک کمتر: خبری از لیکویید شدن و اهرم نیست؛ فقط ارزش دارایی نوسان میکنه.
🔹 اهداف استفاده از فیوچرز
- نوسانگیری کوتاهمدت: اگه دنبال سود سریع از حرکتهای کوتاه قیمت هستی، فیوچرز بهترین ابزاره.
- هجینگ (Hedging): میتونی روی ریزش بازار هم سود بگیری و از سرمایهت محافظت کنی.
- استفاده از اهرم: با اهرم، میتونی حتی با سرمایه کم، حجم زیادی معامله کنی و سودت چند برابر بشه. البته ریسک هم بالاست و بدون مدیریت درست ممکنه سریع لیکویید بشی.
حتما بخوانید: بررسی معاملات فیوچرز در اوکی اکسچنج
کارمزد معاملات اسپات و فیوچرز و نقدینگی
🔹 کارمزد معاملات
- اسپات: معمولاً صرافیها یه درصد ثابت از حجم معامله برمیدارن (مثلاً ۰.۰۵ تا ۰.۲٪). یعنی هرچی بیشتر معامله کنی، کارمزدت هم بیشتر میشه 💸. بعضی صرافیها با هولد توکن خودشون یا حجم بالای معاملات، تخفیف هم میدن.
- فیوچرز: کارمزدها میتونه کمی پیچیدهتر باشه، چون هم کارمزد ورود/خروج پوزیشن هست و هم ممکنه Funding Rate وجود داشته باشه Funding Rate هر چند ساعت یا هر روز محاسبه میشه و بسته به اینکه لانگ هستی یا شورت، به اکوییتی معامله ی باز شما اضافه یا کم میشه!
🔹 نقدینگی بازار
- اسپات: نقدینگی معمولاً بالاست، مخصوصاً برای کوینهای بزرگ مثل BTC و ETH. یعنی میتونی سریع بخری یا بفروشی بدون اینکه قیمت خیلی جابهجا بشه💧.
- فیوچرز: نقدینگی هم بالا هست برای قراردادهای محبوب (مثل BTC Perpetual)، ولی در قراردادهای کوچیکتر ممکنه اسلیپیج داشته باشی و پوزیشنت با قیمت کمی بدتر از انتظار باز یا بسته بشه ⚠️.
حتما بخوانید: بررسی کامل حساب Stock بروکر FX24
🔹 نکات مهم
- کارمزد کمتر همیشه بهتر نیست؛ بعضی وقتها صرافی با کارمزد بالاتر، نقدینگی و امنیت بیشتری داره ✅
- توی فیوچرز، همیشه Funding Rate و اهرم رو مد نظر داشته باش، چون میتونه روی سود و ضرر نهایی تاثیر بزاره ⚡
جمع بندی
در نهایت، وقتی پای اسپات و فیوچرز در کریپتو وسط میاد، مهمه بدونیم هر کدوم چه دنیایی دارن و چه کاربردی برای تریدرها دارن. اسپات بهت این امکان رو میده که واقعاً مالک بیتکوین یا هر کوین دیگهای باشی، سودت معمولاً آهسته و مطمئنه و خبری از لیکویید شدن نیست؛ به همین خاطر برای تازهکارها یا کسانی که دنبال هولد بلندمدت هستن، گزینهای امن و مناسب محسوب میشه.
از طرف دیگه، فیوچرز مخصوص کسانیه که میخوان با سرمایه کم، حداکثر سود رو از نوسانات بازار ببرن، چون با اهرم میشه حجم زیادی معامله کرد و حتی سرمایه محدود هم میتونه بازدهی چشمگیری داشته باشه، هرچند ریسک لیکویید شدن هم بالاست و نیازمند مدیریت دقیق و حرفهایه.
برای سرمایههای کلان بهترین رویکرد اغلب روش هیبرید یا ترکیب اسپات و فیوچرز هست؛ یعنی بخشی از سرمایه برای هولد و مالکیت واقعی نگه داشته میشه و بخش دیگه برای نوسانگیری و سود سریع در فیوچرز استفاده میشه، تا هم از رشد بلندمدت بهره ببری و هم فرصت سود کوتاهمدت رو از دست ندی. در هر حالت، هیچ روشی مطلقاً بهترین نیست و انتخاب بین اسپات یا فیوچرز، همیشه به هدف، تجربه، حجم سرمایه و مدیریت ریسک تو بستگی داره…
سوالات متداول
تفاوت اسپات و فیوچرز در فارکس؟
اسپات یعنی خرید واقعی و مالکیت دارایی، فیوچرز یعنی معامله روی قیمت آینده بدون مالکیت واقعی؛ اسپات ریسک کمتر داره، فیوچرز سود و ضرر سریع و اهرم داره.
معاملات اسپات برای چه کسانی مناسبه؟
برای تازهکارها و کسانی که دنبال هولد بلندمدت هستن و نمیخوان با اهرم ریسک کنن.
معاملات فیوچرز برای چه کسانی مناسبه؟
برای تریدرهای حرفهای که میخوان با اهرم نوسانگیری کنن و مدیریت ریسک بلد هستن؛ سرمایه کم هم با فیوچرز میتونه جذاب باشه.
تفاوت داشتن سرمایه کلان در معاملات فیوچرز و اسپات چیست؟
اگر سرمایه ی زیادی دارید، ترکیب یا روش هیبرید بهتره؛ بخشی از سرمایه روی اسپات برای هولد، بخشی روی فیوچرز برای نوسانگیری کوتاهمدت.
کارمزد معاملات اسپات و فیوچرز چطوره؟
اسپات معمولاً درصد ثابت از حجم معامله میگیره، فیوچرز هم کارمزد ورود و خروج داره و ممکنه Funding Rate هم شاملش بشه.
اسپات بهتره یا فیوچرز؟
هیچ کدوم مطلقاً بهترین نیست؛ انتخاب بستگی به هدف، تجربه، حجم سرمایه و مدیریت ریسک تو داره.
