اثبات سهام pos چیست؟

حتما براتون سوال شده که اثبات سهام چیست؟ pos در ارز دیجیتال چیست؟ و یا اینکه روش اثبات سهام به چه صورته؟

اثبات سهام (PoS) روشی برای تأیید تراکنش‌ها در بلاکچین است. در این روش، افراد به‌جای استفاده از دستگاه‌های قوی برای استخراج، مقداری از ارز دیجیتال را قفل می‌کنند (استیک می‌کنند). هرکس که بیشتر سهام‌گذاری کند، شانس بیشتری برای تأیید تراکنش‌ها و دریافت پاداش دارد. این روش انرژی کمتری مصرف می‌کند و سریع‌تر از روش‌های قدیمی مثل استخراج (PoW) است. در ادامه با ما همراه باشید تا دقیق تر و با جزئیات بیشتر ببینیم که اثبات سهام یعنی چه؟ pos در ارز دیجیتال چطوری کار میکنه؟ انواع pos چیست ارز دیجیتال؟

ویدیو توضیح کامل الگوریتم اثبات سهام

بلاکچین و اهمیت الگوریتم‌های اجماع

بلاکچین رو میشه به یه دفتر کل دیجیتالی غیرمتمرکز تشبیه کرد که همه تراکنش‌ها رو ثبت و ذخیره می‌کنه. اما یه چالش اساسی وجود داره: چطور میشه مطمئن شد که همه‌ی اطلاعاتی که توی این دفتر ثبت میشن، معتبر هستن و کسی نمیتونه بدون اجازه، تغییری توش ایجاد کنه؟ اینجاست که الگوریتم‌های اجماع وارد بازی میشن.

در جواب الگوریتم اجماع چیست؟، باید بگم در واقع منظور روشی است که نودهای (Node) شبکه برای تأیید و ثبت تراکنش‌ها به توافق میرسن، بدون اینکه نیازی به یه واسطه‌ی مرکزی مثل بانک یا دولت باشه. بدون این الگوریتم‌ها، بلاکچین نمی‌تونه امنیت، غیرمتمرکز بودن و یکپارچگی اطلاعاتش رو حفظ کنه. الگوریتم‌های اجماع مختلفی تو دنیای کریپتو وجود دارن، اما دو تا از معروف‌ترین‌هاش اثبات کار (PoW) و اثبات سهام (PoS) هستن.

تاریخچه و تکامل PoS

از اثبات کار (PoW) تا اثبات سهام (PoS) چرا تغییر اتفاق افتاد؟

وقتی ساتوشی ناکاموتو بیت‌کوین رو در سال ۲۰۰۹ معرفی کرد، از الگوریتم اثبات کار (Proof of Work – PoW) استفاده کرد. این روش به ماینرها اجازه میده که با حل معادلات پیچیده‌ی ریاضی، بلاک‌های جدید رو به شبکه اضافه کنن و در ازای این کار، پاداش بگیرن. اما این سیستم یه مشکل بزرگ داره: مصرف انرژی وحشتناک زیاد! استخراج بیت‌کوین در حال حاضر به اندازه‌ی مصرف برق بعضی کشورها، انرژی می‌بره و همین باعث شده خیلی‌ها به دنبال یه جایگزین بهتر بگردن.

ایده‌ی اولیه اثبات سهام اولین بار در سال ۲۰۱۱ توسط یک کاربر در انجمن بیت‌کوین مطرح شد. اما اولین بلاکچینی که به‌طور عملی این الگوریتم رو اجرا کرد، Peercoin بود که در سال ۲۰۱۲ توسط سانی کینگ (Sunny King) و اسکات نادال (Scott Nadal) توسعه داده شد. این سیستم ترکیبی از اثبات کار و اثبات سهام بود و هدفش کاهش مصرف انرژی و افزایش امنیت شبکه بود.

با گذر زمان، پروژه‌های بیشتری به سمت PoS رفتن، چون این روش نسبت به PoW کم‌هزینه‌تر، سریع‌تر و دوست‌دار محیط زیست بود. بعضی از مهم‌ترین پروژه‌هایی که از PoS استفاده می‌کنن یا به سمتش مهاجرت کردن عبارتند از: اتریوم، کاردانو، سولانا، پولکادات.

الگوریتم اثبات سهام (PoS) یا Proof of stake چیست؟

الگوریتم اثبات سهام (Proof of Stake – PoS) یکی از روش‌های اجماع در شبکه‌های بلاکچینیه که به جای استفاده از قدرت پردازشی بالا (مثل الگوریتم اثبات کار)، از سهام‌گذاری کاربران برای تأمین امنیت شبکه استفاده می‌کنه. به بیان ساده، در PoS ماینرها حذف میشن و جای اون‌ها رو اعتبارسنج‌ها (Validators) می‌گیرن که با استیک کردن (قفل کردن) مقدار مشخصی از رمزارز، اجازه تأیید تراکنش‌ها رو پیدا می‌کنن. هرچقدر مقدار سهام یه اعتبارسنج بیشتر باشه، احتمال انتخاب شدنش برای تأیید تراکنش‌ها و دریافت پاداش هم بالاتر میره. این تغییر باعث شده تا شبکه‌ها سریع‌تر، مقیاس‌پذیرتر و بهینه‌تر از نظر مصرف انرژی بشن.

به عبارتی دیگه بخوایم تعریفی از “اثبات سهام چیست؟” داشته باشیم:

Proof-of-stake is a blockchain consensus mechanism for processing transactions and creating new blocks. A consensus mechanism is a method for validating entries into a distributed database and keeping the database secure. In the case of cryptocurrency, the database is called a blockchain—so the consensus mechanism secures the blockchain.

اثبات سهام (Proof-of-Stake) یک مکانیزم اجماع در بلاکچین است که برای پردازش تراکنش‌ها و ایجاد بلاک‌های جدید استفاده می‌شود. مکانیزم اجماع روشی برای تأیید و ثبت اطلاعات در یک پایگاه داده توزیع‌شده و حفظ امنیت آن است. در مورد ارزهای دیجیتال، این پایگاه داده همان بلاکچین است، بنابراین مکانیزم اجماع وظیفه تأمین امنیت بلاکچین را بر عهده دارد.

چرا شناخت PoS برای سرمایه‌گذاران و فعالان بازار مهمه؟

اگه توی دنیای کریپتو فعالیت می‌کنی، احتمالاً شنیدی که با استیکینگ (Staking) میشه درآمد غیرفعال داشت. این یعنی به جای اینکه برق زیادی مصرف کنی و دستگاه‌های ماینینگ بگیری، فقط کافیه مقداری از یه ارز دیجیتال مثل اتریوم ۲.۰ یا کاردانو رو استیک کنی و در ازای کمک به امنیت شبکه، پاداش بگیری. این یه روش کم‌ریسک‌تر و بهینه‌تر برای کسب درآمد از ارزهای دیجیتاله.

علاوه بر این، با دونستن مکانیسم اثبات سهام، می‌تونی پروژه‌های کریپتویی معتبر رو از پروژه‌های ضعیف تشخیص بدی و سرمایه‌گذاریت رو هوشمندانه‌تر انجام بدی.

مکانیسم اثبات سهام (PoS) چگونه کار می‌کند؟

در بلاکچین‌های مبتنی بر اثبات سهام (PoS)، تأیید تراکنش‌ها و حفظ امنیت شبکه به جای استخراج (ماینینگ)، از طریق استیکینگ (Staking) انجام میشه. در این روش، کاربران مقداری از رمزارز خودشون رو در شبکه قفل می‌کنن تا به‌عنوان اعتبارسنج (Validator) انتخاب بشن. این مکانیسم باعث میشه که برای کنترل شبکه، به جای مصرف برق و سخت‌افزار قوی، نیاز به داشتن مقدار مشخصی از اون ارز دیجیتال باشه.

در الگوریتم اثبات سهام (PoS)، اعتبارسنج‌ها (Validators) یا همان نودهای منتخب، به جای رقابت بر سر حل مسائل پیچیده ریاضی (مثل الگوریتم اثبات کار – PoW)، با استیک کردن مقداری از رمزارز بومی شبکه، در فرآیند تأیید تراکنش‌ها و ساخت بلاک‌های جدید مشارکت می‌کنند. هرچقدر مقدار استیک بیشتر باشد، شانس انتخاب به عنوان اعتبارسنج نیز افزایش پیدا می‌کند.

انتخاب ولیدیتورها (Validators) در PoS

انتخاب اعتبارسنج‌ها در PoS به روش‌های مختلفی انجام می‌شود که بستگی به پیاده‌سازی هر بلاکچین دارد. هرچقدر مقدار سهام بیشتری داشته باشی، شانس بیشتری برای تأیید تراکنش‌ها و دریافت پاداش خواهی داشت. البته این انتخاب کاملاً تصادفی هم نیست و بعضی بلاکچین‌ها از عواملی مثل مدت‌زمان استیکینگ و تعداد دفعات مشارکت در شبکه هم استفاده می‌کنن.

       عوامل موثر در انتخاب ولیدیتور:

1. استیک کردن (Staking): کاربران شبکه، برای شرکت در اعتبارسنجی، مقداری از رمزارز بومی شبکه را قفل (Stake) می‌کنند. هر شبکه الگوریتم خاص خودش را برای انتخاب ولیدیتورها دارد. این انتخاب معمولاً به نسبت میزان استیک‌شده است؛ یعنی هر کسی که بیشتر استیک کند، شانس بیشتری دارد که به عنوان ولیدیتور انتخاب شود.
2. اجرا و نگهداری نود: ولیدیتورها باید یک نود اجرا کنند و همواره آنلاین باشند تا بتوانند در فرآیند تأیید تراکنش‌ها و ساخت بلاک مشارکت کنند.

📌 مثال عددی:
فرض کنید کل مقدار استیک‌شده در شبکه ۱۰۰,۰۰۰ کوین باشد و پنج شرکت‌کننده داریم که مقدارهای متفاوتی استیک کرده‌اند:

در این مثال، سارا که ۳۰٪ از کل کوین‌های استیک‌شده را در اختیار دارد، ۳۰٪ احتمال دارد که برای تأیید بلاک جدید انتخاب شود. اما نکته مهم این است که ولیدیتورهای دیگر هم همچنان شانس دارند.

فرآیند تأیید تراکنش‌ها در PoS

پس از انتخاب ولیدیتور، مراحل پردازش تراکنش‌ها و ایجاد بلاک به این صورت است:

1. کاربران تراکنش‌های خود را در شبکه ارسال می‌کنند.
2. تراکنش‌ها در یک مجموعه در انتظار پردازش (Mempool) قرار می‌گیرند.
3. یکی از ولیدیتورهای منتخب، تراکنش‌ها را بررسی کرده و یک بلاک جدید می‌سازد.

وقتی یه تراکنش جدید ارسال میشه، ولیدیتورها بررسی می‌کنن که آیا فرستنده موجودی کافی داره یا نه. اگه همه‌چیز درست باشه، تراکنش تایید و در بلاک جدید ثبت میشه.

۴.سایر ولیدیتورها نیز صحت بلاک را بررسی کرده و در صورت تأیید، آن را به زنجیره بلاکچین اضافه می‌کنند.

۵.ولیدیتور منتخب پاداش دریافت می‌کند و شبکه به کار خود ادامه می‌دهد.

نقش فورجر (Forger) در برخی مدل‌های PoS

در بعضی از نسخه‌های PoS مثل Delegated Proof of Stake (DPoS)، به‌جای ولیدیتورها، افراد خاصی به نام فورجر (Forger) مسئولیت ایجاد بلاک را بر عهده دارند. فورجرها همان نودهایی هستند که توسط کاربران انتخاب شده‌اند و در ازای تأیید بلاک‌ها، پاداش دریافت می‌کنند.

تفاوت فورجر با ولیدیتور:

• در PoS استاندارد، هر کسی که رمزارز استیک کرده باشد، می‌تواند ولیدیتور شود.
• در DPoS، کاربران شبکه رأی می‌دهند و یک سری افراد خاص به عنوان فورجر انتخاب می‌شوند تا وظیفه تأیید بلاک‌ها را بر عهده بگیرند.

مکانیزم جریمه در PoS (Slashing) برای جلوگیری از تقلب

برای حفظ امنیت شبکه و جلوگیری از سوءاستفاده، PoS یک مکانیزم جریمه به نام Slashing دارد. اگر یک ولیدیتور رفتاری نادرست داشته باشد (مثلاً بلاک نامعتبر تولید کند یا روی چند زنجیره رأی دهد)، بخشی از کوین‌های استیک‌شده او از بین می‌رود.

مثال:
فرض کنید یک ولیدیتور ۵۰,۰۰۰ کوین استیک کرده است و قصد دارد یک تراکنش نامعتبر را تأیید کند. شبکه متوجه تخلف شده و طبق قوانین Slashing، ۲۰٪ از دارایی او را جریمه می‌کند (یعنی ۱۰,۰۰۰ کوین از بین می‌رود).

تو PoS دیگه نیازی نیست که هزاران کامپیوتر برای تأیید هر بلاک با هم رقابت کنن، برای همین مصرف انرژی خیلی کمتره و تراکنش‌ها هم سریع‌تر پردازش میشن. مثلا، بیت‌کوین با PoW فقط می‌تونه ۷ تراکنش بر ثانیه انجام بده، در حالی که شبکه‌هایی مثل سولانا که بر اساس PoS کار می‌کنن، تا ۶۵,۰۰۰ تراکنش در ثانیه رو پردازش می‌کنن!

نکته: تو PoS، هر کسی که دارایی بیشتری استیک کنه، شانس بیشتری برای تأیید تراکنش‌ها داره. این روش باعث افزایش امنیت، کاهش مصرف انرژی و سرعت بیشتر تراکنش‌ها میشه، اما یه چالش داره: افرادی که سرمایه بیشتری دارن، نفوذ بیشتری هم در شبکه پیدا می‌کنن.

انواع الگوریتم‌های اثبات سهام (PoS)

الگوریتم اثبات سهام (PoS) در طول سال‌ها تکامل پیدا کرده و مدل‌های مختلفی از اون به وجود اومده که هرکدوم ویژگی‌های خاص خودشون رو دارن. این مدل‌ها بر اساس نحوه انتخاب ولیدیتورها، توزیع پاداش، و روش‌های کاهش خطرات امنیتی با هم فرق دارن. در ادامه، مهم‌ترین انواع PoS رو بررسی می‌کنیم.

۱. اثبات سهام کلاسیک (Pure PoS)

این مدل، ساده‌ترین و پایه‌ای‌ترین نوع PoS محسوب می‌شه.
اعتبارسنج‌ها (Validators) بر اساس مقدار کوین‌هایی که استیک (Stake) کردن، به صورت تصادفی انتخاب می‌شن.
هر چی میزان استیک بیشتر باشه، شانس انتخاب به عنوان تولیدکننده بلاک بیشتر می‌شه.

✅ مزایا:

مصرف انرژی کمتر نسبت به PoW

انتخاب ولیدیتورها کاملاً تصادفی و غیرمتمرکزتر

❌ معایب:

احتمال تمرکز قدرت در دست نهنگ‌ها (کسانی که مقدار زیادی کوین دارن)

مثال: Peercoin اولین رمزارزی بود که از این مدل استفاده کرد.

۲. اثبات سهام نمایندگی‌شده (Delegated Proof of Stake – DPoS)

این مدل توسط دن لاریمر (Dan Larimer) توسعه داده شد و برای پروژه‌هایی مثل EOS، TRON و Steem استفاده شد.
کاربران به جای اینکه خودشون مستقیماً اعتبارسنج بشن، به نمایندگان (Delegates) رأی می‌دن تا به‌جای اون‌ها بلاک‌های جدید رو تأیید کنن.
تعداد ولیدیتورها در این مدل محدود و مشخصه (مثلاً ۲۱ ولیدیتور در شبکه EOS).

✅ مزایا:

سرعت بالاتر و مقیاس‌پذیری بیشتر

امکان مشارکت کاربران بدون نیاز به اجرای نود

❌ معایب:

تمرکزگرایی بیشتر به‌خاطر تعداد محدود ولیدیتورها

امکان فساد و تبانی بین نمایندگان منتخب

مثال: EOS، TRON، Steem

۳. اثبات سهام ترکیبی (Hybrid PoS/PoW)

ترکیبی از اثبات کار (PoW) و اثبات سهام (PoS) برای افزایش امنیت و مقیاس‌پذیری.
در این مدل، ماینرها همچنان بلاک‌های جدید رو ایجاد می‌کنن، اما اعتبارسنجی و نهایی‌سازی تراکنش‌ها توسط ولیدیتورهای PoS انجام می‌شه.
این مدل باعث افزایش امنیت شبکه و کاهش حملات ۵۱٪ می‌شه.

✅ مزایا:

امنیت بالاتر به دلیل استفاده از دو الگوریتم PoW و PoS

جلوگیری از تمرکز قدرت در دست ماینرها یا استیک‌کنندگان

❌ معایب:

پیچیدگی بیشتر در اجرا

نیاز به توان پردازشی و سرمایه‌گذاری همزمان در دو سیستم

مثال: Decred، Ethereum (قبل از مهاجرت کامل به PoS)

۴. اثبات سهام اجاره‌ای (Leased Proof of Stake – LPoS)

مدل LPoS توسط Waves توسعه داده شد.
کاربران می‌تونن کوین‌های خودشون رو به یک نود ولیدیتور اجاره بدن، بدون اینکه مالکیتش رو از دست بدن.
ولیدیتورهایی که کوین بیشتری اجاره کردن، شانس بیشتری برای تولید بلاک دارن و سود به نسبت بین کاربران تقسیم می‌شه.

✅ مزایا:

نیاز به اجرای نود برای همه کاربران وجود نداره

افراد بیشتری می‌تونن در استیکینگ مشارکت کنن

❌ معایب:

ولیدیتورها همچنان می‌تونن قدرت زیادی کسب کنن

کاربران به ولیدیتورهای انتخابی خودشون وابسته می‌شن

مثال: Waves

۵. اثبات سهام نقدینگی (Liquid Proof of Stake – LPoS)

این مدل توسط Tezos استفاده می‌شه و شبیه DPoS هست، ولی تفاوت اصلی اینه که نیازی به تفویض اعتبار (Delegation) نیست.
کاربران می‌تونن مستقیماً یا از طریق نماینده، در فرآیند استیکینگ شرکت کنن.
اعتبارسنج‌ها به‌عنوان Baker شناخته می‌شن و مسئول تأیید بلاک‌ها هستن.

✅ مزایا:

ترکیب مزایای DPoS و PoS

عدم نیاز به قفل کردن دارایی‌ها برای رأی دادن

❌ معایب:

پیچیدگی در پیاده‌سازی و مدیریت

مثال: Tezos (XTZ)

۶.اثبات سهام مبتنی بر فعالیت (Proof of Activity – PoA)

مدل ترکیبی از PoW و PoS، که در ابتدا از PoW برای استخراج استفاده می‌کنه، اما ولیدیتورها باید بخشی از کوین‌هاشون رو استیک کنن تا بلاک‌ها رو تأیید کنن.
بعد از استخراج بلاک، ماینرها یک مجموعه از ولیدیتورها رو انتخاب می‌کنن که تراکنش‌ها رو امضا کنن.

✅ مزایا:

امنیت بالاتر نسبت به PoS خالص

جلوگیری از حمله ۵۱٪

❌ معایب:

نیاز به دو سیستم مختلف برای ماینینگ و استیکینگ

پیچیدگی بیشتر

مثال: Decred

۷. اثبات سهام شناور (Proof of Stake Velocity – PoSV)

این مدل علاوه بر مقدار کوین‌های استیک‌شده، مدت زمان نگهداری کوین‌ها رو هم در نظر می‌گیره.
هدف اینه که افراد بیشتری رو به تراکنش‌های مداوم تشویق کنه و نقدینگی بازار رو افزایش بده.

✅ مزایا:

افزایش فعالیت و نقدینگی شبکه

کاهش تمرکز قدرت در دست نهنگ‌ها

❌ معایب:

ریسک‌های تورمی

امکان دستکاری در نگهداری کوین‌ها برای دریافت پاداش

مثال: Reddcoin (RDD)

۸.اثبات سهام کاندید شده (Nominated Proof of Stake – NPoS)

این مدل توسط پولکادات (Polkadot) و کازماز (Cosmos Hub) استفاده می‌شه.
کاربران معمولی (Nominators) می‌تونن اعتبارسنج‌ها (Validators) رو انتخاب کنن و دارایی‌هاشون رو در اختیار اون‌ها قرار بدن.
اعتبارسنج‌ها مسئول تولید بلاک‌ها و حفظ امنیت شبکه هستن.
انتخاب ولیدیتورها بر اساس ترکیب میزان استیک، میزان رأی دریافتی از Nominators و الگوریتم تصادفی صورت می‌گیره.

✅ مزایا:

جلوگیری از تمرکز قدرت در دست تعداد محدودی از ولیدیتورها

امنیت بالاتر به‌خاطر نظارت جامعه بر روی ولیدیتورها

❌ معایب:

نیاز به اطمینان به ولیدیتورهای انتخاب‌شده

امکان وجود فساد در انتخاب ولیدیتورها

مثال: Polkadot، Cosmos

۹. اثبات سهام ضمانتی (Bonded Proof of Stake – BPoS)

این مدل بیشتر در شبکه کازماس (Cosmos) استفاده می‌شه.
در این روش، ولیدیتورها و نمایندگان (Delegators) باید برای مدتی دارایی‌های خودشون رو قفل کنن تا در تأیید بلاک‌ها مشارکت داشته باشن.
اگر ولیدیتوری رفتار مخربی داشته باشه، بخشی از سهام ضمانت‌شده‌ی خودش رو از دست می‌ده (Slashing).
هدف این مدل، افزایش امنیت شبکه و کاهش احتمال حملات اقتصادیه.

✅ مزایا:

افزایش امنیت از طریق جریمه کردن ولیدیتورهای متقلب

کاهش احتمال تمرکز قدرت در شبکه

❌ معایب:

قفل شدن دارایی‌ها برای مدتی طولانی

پیچیدگی در مدیریت نودها و ریسک اسلشینگ (Slashing)

مثال: Cosmos Hub

در نهایت هر مدل از الگوریتم اثبات سهام مزایا و معایب خاص خودش رو داره و بر اساس نیاز شبکه، یکی از این مدل‌ها انتخاب می‌شه. مثلاً:

اگر هدف سرعت و مقیاس‌پذیری باشه، DPoS گزینه بهتریه.

اگر بخوایم تمرکززدایی بیشتری داشته باشیم، PoS کلاسیک بهتره.

ترکیب PoS و PoW در مدل Hybrid PoS/PoW امنیت بالاتری رو فراهم می‌کنه.

و اینکه  هر بلاکچین برای بهینه‌سازی امنیت، سرعت و تمرکززدایی، نسخه مخصوص خودش از PoS رو توسعه می‌ده.

جدول کامل مقایسه انواع الگوریتم‌های اثبات سهام (PoS)

چگونه با اثبات سهام درآمد کسب کنیم؟

حالا که متوجه شدیم PoS چطور کار می‌کنه، بیاید ببینیم چطور می‌تونیم با این الگوریتم از کریپتوها درآمد کسب کنیم.

روش‌های استیکینگ (Staking) و سودآوری از PoS

در PoS، به جای اینکه مثل PoW نیاز به دستگاه‌های ماینینگ گران‌قیمت باشه، شما می‌تونید کریپتوها رو استیک کنید و از این طریق پاداش بگیرید. استیکینگ یعنی اینکه شما بخشی از دارایی‌تون رو توی شبکه قفل (Lock) می‌کنید تا به اعتبارسنج‌ها کمک کنید تراکنش‌ها رو تأیید کنن. این کار باعث میشه که پاداش‌هایی (معمولاً در قالب همون رمزارز) به شما تعلق بگیره.

حالا چطور میشه سودآوری از PoS رو به حداکثر رسوند؟

1. انتخاب کوین‌های با پاداش بیشتر: بعضی از بلاکچین‌ها مثل اتریوم ۲.۰ یا کاردانو نرخ بازدهی بهتری دارند.
2. استیکینگ در صرافی‌ها یا استخرهای استیکینگ: اگه نمی‌خواید کل فرایند استیکینگ رو خودتون مدیریت کنید، می‌تونید از استخرهای استیکینگ استفاده کنید که کار رو برای شما راحت‌تر می‌کنه.

می تونید بیشتر مطالعه کنید: استیکینگ در نوبیتکس

حداقل سرمایه مورد نیاز برای استیکینگ در ارزهای مختلف

برای شروع استیکینگ، مقدار سرمایه‌ای که نیاز دارید بستگی به نوع رمزارز داره. مثلاً برای اتریوم ۲.۰، شما حداقل باید ۳۲ اتر (ETH) برای راه‌اندازی یک نود کامل داشته باشید، اما اگه بخواید از استیکینگ در صرافی‌ها یا استخرها استفاده کنید، می‌تونید با مبالغ کمتری شروع کنید.
برای رمزارزهایی مثل کاردانو و پولکادات، می‌تونید با مقدار کمتری از رمزارز شروع کنید. حتی برخی صرافی‌ها به شما امکان میدن با مبالغ خیلی کم هم استیک کنید.

⚠️ ریسک‌های مرتبط با استیکینگ و نکات امنیتی

هرچند که استیکینگ می‌تونه درآمد خوبی داشته باشه، اما باید حواستون به چند تا ریسک هم باشه:

1. ریسک قفل‌شدن دارایی: وقتی دارایی‌تون رو استیک می‌کنید، معمولاً برای یه مدت مشخص نمی‌تونید اون رو برداشت کنید. بنابراین باید مطمئن بشید که نیازی به پول‌تون در کوتاه‌مدت ندارید.
2. ریسک‌های امنیتی: برای استیک کردن، به کیف پول امن نیاز دارید. اگه کیف پول شما هک بشه یا آسیب ببینه، ممکنه دارایی‌تون رو از دست بدید. حتماً از کیف پول‌های سخت‌افزاری و روش‌های امن برای ذخیره‌سازی استفاده کنید.
3. ریسک اعتبارسنج‌ها: انتخاب اعتبارسنج‌ها هم خیلی مهمه. اگه اعتبارسنجی که انتخاب می‌کنید به درستی عمل نکنه یا به شبکه آسیب برسونه، ممکنه بخشی از پاداش‌های شما از دست بره یا حتی دارایی‌تون رو از دست بدید. همیشه اعتبارسنج‌هایی با سابقه خوب و امنیت بالا رو انتخاب کنید.

ارزهای دیجیتال مبتنی بر اثبات سهام

الگوریتم PoS به سرعت در حال تبدیل شدن به یکی از محبوب‌ترین روش‌های اجماع در دنیای ارزهای دیجیتال هست و پروژه‌های بزرگی این الگوریتم رو به کار می‌گیرن. حالا بیاید ببینیم چندتا از رمزارزهای مهم که از PoS استفاده می‌کنند چی هستند و چه تفاوت‌هایی در رویکردهای اون‌ها وجود داره.

اتریوم ۲.۰ (Ethereum 2.0)

اتریوم یکی از اولین پروژه‌هایی بود که الگوریتم PoS رو به عنوان جایگزین PoW معرفی کرد. نسخه جدید اتریوم ۲.۰ با این الگوریتم، هدفش اینه که مصرف انرژی رو کاهش بده و سرعت تراکنش‌ها رو افزایش بده.

• در اتریوم ۲.۰، اعتبارسنج‌ها به جای حل معادلات پیچیده، با استفاده از سهام‌گذاری (Staking) انتخاب می‌شن.
• یکی از ویژگی‌های جالب این پروژه، مکانیزم Casper هست که برای جلوگیری از حملات و تقلب طراحی شده.

کاردانو (Cardano)

کاردانو یه بلاکچین مبتنی بر PoS هست که هدفش ایجاد یه پلتفرم امن و مقیاس‌پذیر برای برنامه‌های غیرمتمرکز و قراردادهای هوشمنده.

• کاردانو از الگوریتم Ouroboros برای اجماع استفاده می‌کنه. این الگوریتم یه مدل اثبات‌شده و امتحان‌شده است که از نظر علمی و فنی به دقت بررسی شده.
• در کاردانو هم، استیکینگ به شکلی امن انجام می‌شه و کاربران می‌تونن با قفل کردن ارزهای خود، از پاداش‌های شبکه بهره‌مند بشن.

پولکادات (Polkadot)

پولکادات هم یکی از پروژه‌های معروف و پیشرفته‌ای هست که از PoS استفاده می‌کنه. هدف پولکادات اینه که بلاکچین‌های مختلف رو به هم متصل کنه و امکان تبادل اطلاعات و دارایی‌ها رو بین اون‌ها فراهم کنه.

• در پولکادات، فرآیند استیکینگ و اجماع خیلی پیچیده‌تر از اتریوم و کاردانوست، به‌طوری که شامل چندین زنجیره (parachains) برای مقیاس‌پذیری بهتر می‌شه.
• پروژه پولکادات در تلاشه که بیشتر از امنیت، مقیاس‌پذیری و قابلیت همکاری بین بلاکچین‌ها استفاده کنه.

تفاوت رویکردهای مختلف پروژه‌ها در پیاده‌سازی PoS

در حالی که همه این پروژه‌ها از PoS استفاده می‌کنن، اما رویکرد هرکدوم کمی متفاوته. مثلاً:

• اتریوم ۲.۰ تمرکز بیشتری بر مقیاس‌پذیری و کاهش مصرف انرژی داره.
• کاردانو بیشتر به امنیت و مبنای علمی توجه کرده.
• پولکادات هم به‌دنبال قابلیت همکاری و اتصال بلاکچین‌ها به هم هست.

هر کدوم از این پروژه‌ها اهداف خاص خود رو دنبال می‌کنن، اما در نهایت همه‌شون به دنبال ایجاد بلاکچین‌هایی با امنیت بالا، مصرف انرژی پایین و مقیاس‌پذیری بیشتر هستن. مثلا اتریوم با مکانیسم کسپر این کار رو انجام میده (پروتکل کسپر از مکانیزم‌های “Casper FFG” و “Casper the Friendly Finality Gadget” استفاده می‌کند. مکانیزم FFG در واقع ترکیبی از الگوریتم‌های PoW و PoS است و هدف آن این است که امنیت بالای PoW را با مقیاس‌پذیری PoS ترکیب کند.

در این پروتکل، اعتبارسنج‌ها باید در شبکه “رای” بدهند که بلاک‌ها معتبر هستند. در صورتی که اعتبارسنج‌ها به‌طور عمدی تراکنش‌های غلط یا کلاهبرداری ایجاد کنند، هزینه قابل توجهی متحمل می‌شوند و این باعث جلوگیری از حملات می‌شود.)

مزایا و معایب الگوریتم اثبات سهام

✅ مزایای PoS

🔋 مصرف انرژی کمتر نسبت به PoW

ماینینگ توی اثبات کار کلی برق مصرف می‌کنه، چون ماینرها باید محاسبات پیچیده‌ای انجام بدن تا بلاک جدید رو بسازن. اما توی PoS نیازی به این کار نیست! تراکنش‌ها توسط اعتبارسنج‌ها (Validators) تأیید می‌شن و نیازی به دستگاه‌های ماینینگ پرمصرف نیست. به همین دلیل، بلاکچین‌های PoS دوستدار محیط‌ زیستن! 🌱

⚡ افزایش سرعت و مقیاس‌پذیری شبکه

تو PoW، تعداد محدودی تراکنش در ثانیه انجام می‌شه. مثلاً بیت‌کوین فقط ۷ تراکنش در ثانیه پردازش می‌کنه! 😬 اما بلاکچین‌های PoS مثل سولانا و پولکادات می‌تونن هزاران تراکنش در ثانیه انجام بدن. سرعت بیشتر یعنی هزینه تراکنش کمتر و کاربردپذیری بیشتر.

💰 کاهش هزینه‌های سخت‌افزاری و ورود آسان‌تر کاربران

برای شرکت در PoS، فقط باید مقداری از رمزارز رو استیک (Stake) کنی، ولی تو PoW، باید کلی پول خرج کنی و دستگاه‌های ماینینگ بخری. همین موضوع باعث شده که ورود به شبکه‌های PoS برای کاربران عادی خیلی راحت‌تر باشه.

❌ معایب PoS

🐳 احتمال تمرکز ثروت و قدرت در دست نهنگ‌ها

توی PoS، هر چقدر سهام بیشتری داشته باشی، شانس بیشتری برای اعتبارسنجی و دریافت پاداش داری. این یعنی نهنگ‌های بازار کنترل بیشتری روی شبکه دارن. پس اگه کسی مقدار زیادی از یه کوین رو استیک کنه، می‌تونه تأثیر زیادی روی روند شبکه بذاره.

🎭 چالش‌های امنیتی و حملات اقتصادی مثل Nothing at Stake

در PoW، ماینرها برای ساخت بلاک جدید باید کلی برق مصرف کنن، پس اگه بلاک نامعتبری ایجاد کنن، هزینه زیادی میدن. اما تو PoS، اعتبارسنج‌ها می‌تونن همزمان روی چند زنجیره مختلف رأی بدن (حمله Nothing at Stake) بدون اینکه هزینه‌ای پرداخت کنن. این موضوع می‌تونه امنیت شبکه رو تهدید کنه. البته، بلاکچین‌های مدرن مثل اتریوم ۲.۰ مکانیزم‌هایی برای جلوگیری از این مشکل دارن.

🛠 پیچیدگی در پیاده‌سازی و مدیریت استیکینگ

اگه می‌خوای توی PoS شرکت کنی، باید یک سری دانش فنی درباره استیکینگ، انتخاب ولیدیتور و مدیریت دارایی داشته باشی. مثلاً بعضی شبکه‌ها از استیکینگ قفل‌شده (Locked Staking) استفاده می‌کنن که توی اون نمی‌تونی تا یه مدت مشخص دارایی‌ت رو برداشت کنی. این موارد برای تازه‌واردها یه مقدار چالش‌برانگیزه.

آینده الگوریتم اثبات سهام (PoS)

الگوریتم اثبات سهام (PoS) به سرعت در حال گرفتن جایگاه ویژه‌ای در دنیای ارزهای دیجیتال هست و به نظر می‌رسه که در آینده‌ای نه‌چندان دور، نقش پررنگ‌تری ایفا کنه. این روند در حال حاضر شتاب زیادی داره، چون پروژه‌های بزرگ و مطرح در حال مهاجرت به PoS هستن و همچنان به این الگوریتم اعتماد بیشتری می‌کنن.

آیا PoS جایگزین PoW خواهد شد؟

جواب قطعی برای این سوال وجود نداره، اما به نظر می‌رسه که PoS در آینده‌ای نزدیک جایگزین PoW بشه، به‌خصوص به‌دلیل مشکلات بزرگی که PoW با خودش به همراه داره مثل مصرف بالای انرژی و کاهش مقیاس‌پذیری. البته هنوز هم پروژه‌هایی مثل بیت‌کوین از PoW استفاده می‌کنن و به نظر نمی‌رسه که به این زودی‌ها تغییر کنن. اما در نهایت، PoS به‌خاطر مزایای بیشترش مثل سرعت بالاتر و مصرف انرژی کمتر، به‌طور گسترده‌تری پذیرفته می‌شه.

کارشناسان پیش‌بینی می‌کنن که PoS در آینده تبدیل به استاندارد بلاکچین‌ها بشه. برخی پیش‌بینی‌ها شامل این موارد هستند:

• افزایش مقیاس‌پذیری بلاکچین‌ها: الگوریتم PoS به بلاکچین‌ها کمک می‌کنه تا تراکنش‌های بیشتری رو پردازش کنن و در نتیجه مقیاس‌پذیری بیشتری داشته باشن.
• کاهش مصرف انرژی: با اینکه PoW نیاز به قدرت پردازشی بالایی داره، PoS به‌طور طبیعی انرژی کمتری مصرف می‌کنه، که در دنیای امروز و تغییرات اقلیمی خیلی مهمه.
• تقویت امنیت شبکه‌ها: با استفاده از PoS، بلاکچین‌ها می‌تونن از حملات و تخلفات جلوگیری کنن و امنیت شبکه‌ها رو بالاتر ببرن.

به طور کلی، PoS در حال حاضر به نظر می‌رسه که آینده‌ی درخشانی داشته باشه و به‌طور کلی بیشتر پروژه‌ها به این سمت حرکت می‌کنن. در نهایت، PoS یکی از روش‌های جذاب و کم‌هزینه برای کسب درآمد از ارزهای دیجیتال است، اما مانند هر سرمایه‌گذاری دیگه‌ای نیاز به تحقیق و آگاهی کافی داره. اگر با دقت پیش برید، می‌تونید از این الگوریتم به عنوان یک فرصت خوب برای سرمایه‌گذاری استفاده کنید.