بحران تتر در اروپا + بررسی قانون میکا

با رشد چشمگیر استفاده از تکنولوژی‌های بلاکچین، ارزهای دیجیتال و دارایی‌های رمزنگاری در سال‌های اخیر، نظارت و قانون‌گذاری بر این بازارها به یک ضرورت تبدیل شده است. نهادهای نظارتی در سراسر دنیا با این سوال روبه‌رو شده‌اند که باید بازار رمزنگاری را نظارت کنند یا نه؟ عدم نظارت، زمینه‌ساز بروز رسوایی‌های بزرگی مانند FTX و Terra Luna شد و این امر اهمیت قوانین و نظارت بر این صنعت را بیش از پیش نمایان کرد.

در کنار این چالش‌ها، مسائلی همچون قوانین ضدپول‌شویی و فرصت‌های مالیاتی، موجب شده‌اند تا کشورهای مختلف و نهادهای بین‌المللی به سمت قانون‌گذاری در این حوزه حرکت کنند. یکی از پیشگامان این تغییرات، اتحادیه اروپا است که در سپتامبر ۲۰۲۰ فریم‌ورک قانونی جدیدی به نام MiCA (قانون بازارهای دارایی‌های رمزنگاری) معرفی کرد. این قانون در آوریل ۲۰۲۳ توسط پارلمان اروپا تایید شد و تاریخ اجرایی شدن آن برای ۳۰ دسامبر ۲۰۲۴ تعیین شد.

بیشتر بخوانید: ایا پگاسوس راید کلاهبرداری است؟

ویدیو توضیح mica چیست؟ + تأثیر قانون MiCA بر بازار رمزارزها

قانون میکا چیست؟

قانون MiCA (Markets in Crypto-Assets Regulation) یک چارچوب قانونی جامع است که به‌طور خاص برای تنظیم بازار دارایی‌های رمزنگاری در اتحادیه اروپا طراحی شده. هدف این قانون ایجاد شفافیت، حفاظت از مصرف‌کنندگان و جلوگیری از فعالیت‌های غیرقانونی در صنعت رمزارزها است. این قانون به دارایی‌های رمزنگاری‌ای که تحت پوشش قوانین مالی سنتی اتحادیه اروپا قرار نمی‌گیرند، می‌پردازد.

MiCA تمامی دارایی‌های رمزنگاری از جمله اوراق بهادار، توکن‌های ارزی و پول‌های الکترونیکی را شامل می‌شود و به‌ویژه به تنظیم فعالیت‌های خدمات‌دهندگان دارایی‌های رمزنگاری (CASP) می‌پردازد که در اتحادیه اروپا فعالیت می‌کنند. نکته مهم این است که MiCA به تمامی خدمات‌دهندگان دارایی‌های رمزنگاری که به منافع اتحادیه اروپا خدمت می‌کنند، حتی اگر خارج از اتحادیه اروپا ثبت شده باشند، اعمال می‌شود.

تعریف قاون میکا تو سایت رسمی ESMA به این صورت هست:

مقررات بازار دارایی‌های رمزنگاری‌شده (MiCA) قوانین یکپارچه‌ای را برای بازارهای اتحادیه اروپا در زمینه دارایی‌های رمزنگاری‌شده تعیین می‌کند. این مقررات شامل دارایی‌هایی می‌شود که در حال حاضر تحت قوانین موجود در حوزه خدمات مالی قرار نمی‌گیرند. مقررات کلیدی برای کسانی که به انتشار و معامله دارایی‌های رمزنگاری‌شده (از جمله توکن‌های مبتنی بر دارایی و توکن‌های پول الکترونیکی) می‌پردازند، شامل شفافیت، افشا، اخذ مجوز و نظارت بر تراکنش‌ها است. این چارچوب حقوقی جدید با تنظیم پیشنهادات عمومی دارایی‌های رمزنگاری‌شده و اطمینان از آگاه‌تر بودن مصرف‌کنندگان نسبت به ریسک‌های مرتبط، از یکپارچگی بازار و ثبات مالی حمایت خواهد کرد.

قانون MiCA از ژوئن ۲۰۲۳ به‌طور رسمی وارد مرحله اجرایی شده، اما برای اینکه به‌طور کامل عملیاتی بشه، نیاز به تکمیل تعدادی اقدام سطح ۲ و ۳ هست. این اقدامات طی ۱۲ تا ۱۸ ماه آینده باید آماده بشن تا این قانون به‌طور کامل وارد اجرا بشه.

در حال حاضر، ESMA (سازمان نظارت بر بازارهای مالی اروپا) به‌همراه EBA، EIOPA و ECB داره با مردم مشورت می‌کنه تا استانداردهای فنی لازم رو تنظیم کنه. این مشاوره‌ها به‌صورت مرحله‌ای در سه پکیج منتشر می‌شه. هدف این مشاوره‌ها آماده کردن پیش‌نویس اقدامات سطح ۲ و ۳ با توجه به نظرات مردم و تصویب نهایی توسط کمیسیون اروپا، پارلمان اروپا و شورای اتحادیه اروپا است.

رعایت قوانین MiCA (تا ژوئیه ۲۰۲۶)
تا ژوئیه ۲۰۲۶، همه کسب‌وکارهایی که خدمات دارایی‌های دیجیتال میدن (همون CASPها) باید کاملاً با قوانین MiCA هماهنگ بشن. این یعنی باید مجوزهای لازم رو از مقامات مربوطه بگیرن، سیستم‌های امنیتی قوی داشته باشن و استانداردهایی رو رعایت کنن که اولویت رو به حفظ حقوق کاربران و شفافیت بذاره.

همچنین باید دارایی‌های مشتری‌ها رو جدا از پول‌های شرکت نگه‌دارند، از اطلاعات کاربران به شدت محافظت کنن و فرایندهای ضدپول‌شویی و احراز هویت دقیق انجام بدن. برای اینکه بتونن همه این موارد رو رعایت کنن، کسب‌وکارها باید از حالا خود را آماده کنند و ارزیابی‌های دقیق از وضعیت فعلی خودشون انجام بدن تا قبل از سال ۲۰۲۶ همه چیز طبق قوانین پیش بره.

گزارش‌دهی و حسابرسی مستمر (از ژوئن ۲۰۲۴ به بعد)

از ژوئیه ۲۰۲۶ به بعد، همه کسب‌وکارهایی که خدمات دارایی دیجیتال میدن (مثل صرافی‌ها و شرکت‌های مشابه) باید همیشه طبق قوانین MiCA عمل کنن. این یعنی باید گزارش‌های دقیق از تراکنش‌ها و حجم معاملات بفرستن، هر وقت مشکلی امنیتی پیش اومد سریع گزارش بدن و تمام فعالیت‌های مرتبط با قوانین رو به طور مرتب ثبت و نگهداری کنن.

صادرکنندگان استیبل‌کوین باید گزارش‌هایی بدن که ثابت کنه دارایی‌های ذخیره‌شون کاملاً با پول نقد پشتیبانی میشه. همچنین، کسانی که دارایی‌های مشتری‌ها رو نگه می‌دارن باید مرتباً حسابرسی بشن تا مطمئن بشن دارایی‌ها به درستی و ایمن جدا از دارایی‌های خودشون نگهداری میشه. برای این که همیشه با قوانین هماهنگ باشن، شرکت‌ها باید تیم‌های ویژه برای رعایت قوانین داشته باشن یا با مشاوران متخصص همکاری کنن و سیستم‌های داخلی قوی برای پیگیری و ثبت همه فعالیت‌های مربوط به قوانین راه‌اندازی کنن.

تصویر زیر زمانبندی رسمی اجرای قانون میکا توسط ESMA رو نشون میده.

چرا MiCA مهم است؟

یکی از بزرگ‌ترین مزایای MiCA این است که به کسب‌وکارهای فعال در بازار رمزنگاری اجازه می‌دهد بدون نیاز به دریافت مجوزهای مختلف برای هر کشور، به‌طور هماهنگ در تمام کشورهای اتحادیه اروپا فعالیت کنند. علاوه بر این، این قانون به محافظت از سرمایه‌گذاران و حفظ ثبات مالی در بازار کمک کرده و به جلوگیری از سوءاستفاده‌های مالی و فساد در بازار ارزهای دیجیتال می‌پردازد.

سرنوشت تتر در اروپا و بحرانش در آستانه MiCA

تتر (USDT)، بزرگ‌ترین استیبل‌کوین بازار، حالا توی اتحادیه اروپا با مشکلات جدی روبه‌رو شده. چرا؟ چون از ۳۰ دسامبر ۲۰۲۴ قراره مقررات جدید MiCA به‌طور کامل اجرایی بشه. همین موضوع باعث شده که بحران تتر در اروپا شدت بگیره و خیلی‌ها از خودشون بپرسن که سرنوشت تتر در اروپا چی میشه.

در حالی که کوین‌بیس به دلیل تغییرات مقررات، تتر رو از صرافی‌های اروپا حذف کرده، صرافی‌های دیگه مثل بایننس و کریپتو دات کام هنوز هم تتر رو در لیست خودشون دارن  و منتظر شفاف‌سازی از طرف نهادهای نظارتی هستند. توی این وضعیت شایعات زیادی توی شبکه‌های اجتماعی درباره آینده تتر توی اروپا پخش شده و همه دارن می‌پرسن که آیا USDT غیرقانونی می‌شود یا نه.

حذف تتر از صرافی‌های اروپا و واکنش کوین‌بیس

اولین علامت هشدار برای USDT در اروپا وقتی بود که کوین‌بیس، یکی از بزرگ‌ترین صرافی‌های آمریکایی، تصمیم گرفت تتر رو از لیست مشتری‌های اروپایی خودش برداره. دلیل این تصمیم هم نگرانی‌های مربوط به مطابقت با مقررات جدید MiCA بود. این حرکت کوین‌بیس باعث شد بحث‌های زیادی توی دنیای رمزارزها راه بیفته. بعضی‌ها این تصمیم رو ستایش کردن، اما بعضی‌ها می‌گن که باید منتظر نظر نهادهای نظارتی اروپایی بمونیم تا تصمیم قطعی گرفته بشه.

اما با این که کوین‌بیس این کار رو کرده، هنوز هیچ نهاد رسمی اروپایی نگفته که USDT غیرقانونی میشه. مقررات MiCA برای صادرکنندگان استیبل‌کوین‌ها الزاماتی مثل مجوز از موسسات مالی، نگهداری ذخایر توی بانک‌های معتبر و شفاف‌سازی اطلاعات رو می‌طلبه. اما هنوز سازمان اوراق بهادار و بازارهای اتحادیه اروپا (ESMA) مشخص نکرده که آیا تتر این الزامات رو رعایت می‌کنه یا نه.

صرافی‌ها در حال انتظار 

در حالی که کوین‌بیس سریعاً عمل کرد، صرافی‌های بزرگ دیگه رویکرد محتاطانه‌تری دارن. بایننس و کریپتو دات کام هنوز هم تتر رو برای مشتری‌های اتحادیه اروپا نگه داشتن و منتظر دستورالعمل‌های شفاف‌تر از طرف نهادهای نظارتی هستند. بعضی از تحلیلگران می‌گن شاید این صرافی‌ها تصمیم بگیرن که تتر رو به صورت تدریجی حذف کنن، اگر لازم بشه، تا از بروز مشکلات توی بازار جلوگیری بشه.

خوان ایگناسیو ایبانه، یکی از اعضای کمیته فنی MiCA، می‌گه: “هیچ نهاد نظارتی نگفته که USDT غیرقانونی میشه، اما اینم به این معنی نیست که تتر کاملاً قانونیه.” او اشاره می‌کنه که واکنش‌های مختلف صرافی‌ها (برخی سریع حذف کردن، بعضی منتظر موندن) ممکنه باعث گیجی بشه.

تاثیرات بر نقدینگی و ثبات بازار

تتر (USDT) بزرگ‌ترین استیبل‌کوین از نظر حجم بازار هست و همیشه به عنوان یکی از ابزارهای اصلی نقدینگی توی صرافی‌های رمزارزی شناخته می‌شده. حالا اگه تتر از صرافی‌های مهم اتحادیه اروپا حذف بشه، می‌تونه تاثیر زیادی روی تراکنش‌های بین‌المللی، فرصت‌های آربیتراژ و عمق بازار بذاره. خیلی از معامله‌گران از جفت‌ارزهای USDT برای تبدیل سریع رمزارزها به فیات یا برعکس استفاده می‌کنن، به‌ویژه توی زمان‌هایی که بازار نوسان زیادی داره.

کارشناسان می‌گن که اگه USDT از صرافی‌های اتحادیه اروپا حذف بشه، ممکنه معامله‌گران اروپایی به جایگزین‌هایی مثل USDC (که قبلاً مجوز پول الکترونیک از اتحادیه اروپا گرفته) یا استیبل‌کوین‌های پشتیبانی‌شده با یورو رو بیارن. اما این تغییر می‌تونه مشکلات جدیدی مثل هزینه‌های اضافی، جفت‌ارزهای کمتر یا نقدینگی پایین‌تر ایجاد کنه. پاسکال سنت-ژان، مدیرعامل 3iQ Corp، گفته که “بخش زیادی از معاملات رمزارزی با جفت‌ارزهایی که با USDT انجام میشه، صورت می‌گیره.”

موانع نظارتی و دوره‌های انتقالی

طبق مقررات MiCA، صادرکنندگان استیبل‌کوین‌ها باید مجوز بگیرن و ذخایر خودشون رو شفاف نگه دارن. فاز اجرایی این مقررات از ۳۰ دسامبر ۲۰۲۴ شروع میشه، اما یه دوره انتقالی ۱۸ ماهه هم وجود داره که به بعضی از شرکت‌ها اجازه می‌ده تا اواسط ۲۰۲۶ برای تطبیق با مقررات زمان داشته باشن. در این دوره، شرکت‌هایی که قبلاً تحت قوانین ملی توی کشورهای اتحادیه اروپا فعالیت می‌کردن، می‌تونن به کار خودشون ادامه بدن و به تدریج مجوز کامل بگیرن.

ESMA هم فهرستی از نحوه اجرای این دوره‌های انتقالی توی کشورهای مختلف اتحادیه اروپا منتشر کرده. بعضی کشورها تا ۱۸ ماه فرصت میدن و بعضی دیگه فقط ۶ تا ۱۲ ماه زمان میدن. این تفاوت‌ها می‌تونه باعث پیچیدگی بیشتر بشه و وضعیت استیبل‌کوین‌ها رو پیچیده‌تر کنه.

شایعات شبکه‌های اجتماعی و واکنش‌ها

در این وضعیت نامشخص، شایعات زیادی توی شبکه‌های اجتماعی پخش شده که می‌گن تتر از صرافی‌های اتحادیه اروپا حذف میشه. یکی از تاثیرگذاران توی توییتر به اسم @RippleXrpie نوشته که “USDT در تاریخ ۳۰ دسامبر از صرافی‌های اتحادیه اروپا حذف میشه” و پیش‌بینی کرده که یه استیبل‌کوین دیگه جایگزین اون میشه. با اینکه این شایعات ترس و تردید زیادی به وجود آورده، هنوز هیچ تصمیم رسمی از طرف اتحادیه اروپا برای حذف تتر از صرافی‌ها اعلام نشده.

پائولو آردوینو، مدیرعامل تتر، این شایعات رو رد کرده و گفته که این‌ها فقط “تلاش‌های بی‌نتیجه‌ای از رقبای تتر و منتقدانش” هست. تتر تأکید می‌کنه که ذخایرش امنه و داره به سمت تطابق با قوانین جهانی حرکت می‌کنه. با این حال، تتر هنوز مجوز رسمی MiCA رو که برای صادرکنندگان استیبل‌کوین‌ها الزامی هست، نگرفته، در حالی که رقیب اصلی اون، Circle، از نیمه ۲۰۲۴ با MiCA همخوانی داره.

بررسی‌های گذشته و بحث “بزرگ‌تر از آنکه شکست بخورد”

تتر همیشه به خاطر شفاف نبودن ذخایرش مورد انتقاد بوده و خیلی‌ها شک داشتن که آیا تاییدیه‌هایی که این شرکت میده، دقیق هست یا نه. توی سال‌های گذشته، این شرکت با مشکلات قانونی زیادی روبه‌رو شده و جریمه هم شده، اما با این حال، همچنان به گسترش فعالیت‌هاش توی دنیا ادامه داده. ارزش بازار تتر از ۱۳۸ میلیارد دلار هم گذشته، خیلی از تحلیلگران معتقدن که تتر دیگه به جایی رسیده که به اصطلاح «بزرگ‌تر از آنکه شکست بخورد» شده و نقش خیلی مهمی توی دنیای رمزارزها داره.

اما منتقدا میگن که هیچ استیبل‌کوینی، حتی تتر، از قوانین سخت‌تر آینده در امان نیست. اونا به قوانین سخت‌گیرانه اتحادیه اروپا اشاره میکنن و میگن که افزایش نظارت قطعاً اتفاق میفته. با این حال، بعضی‌ها فکر میکنن که تتر به خاطر تجربه و تاب‌آوری که داشته، میتونه از این مشکلات عبور کنه، به خصوص که داره توی شرکت‌های اروپایی مثل Quantoz و StablR سرمایه‌گذاری میکنه تا موقعیتش توی اروپا محکم‌تر بشه.

نتیجه گیری

در این وضعیت نامشخص و با توجه به تغییرات قوانین MiCA در اروپا، که برای تنظیم بازار دارایی‌های رمزنگاری و استیبل‌کوین‌ها طراحی شده، تتر با چالش‌های زیادی مواجه شده. شایعات زیادی هم توی شبکه‌های اجتماعی پخش شده که می‌گن تتر ممکنه از صرافی‌های اتحادیه اروپا حذف بشه. یکی از تاثیرگذاران توی توییتر به اسم @RippleXrpie هم گفته که “USDT از صرافی‌های اتحادیه اروپا حذف میشه” و پیش‌بینی کرده که یه استیبل‌کوین دیگه جایگزین اون میشه. البته هنوز هیچ تصمیم رسمی از اتحادیه اروپا برای حذف تتر اعلام نشده، ولی همچنان این شایعات باعث نگرانی‌هایی شده.

در چنین شرایطی، برای اینکه از هر گونه ریسک احتمالی دور بمونید، بهتره که دارایی‌های خودتون رو به یه استیبل‌کوین دیگه مثل USDC تبدیل کنید. چون USDC متعلق به صرافی کوین بیس هست و طبق قوانین جدید MiCA داره فعالیت می‌کنه، بنابراین از نظر قانونی مشکلی نخواهد داشت. این کار به شما این امکان رو می‌ده که با خیال راحت‌تر از هر ریسکی دور بمونید، حداقل تا زمانی که وضعیت تتر مشخص بشه.