نقدینگی در فارکس به چه معنا است؟

ویدیو بررسی نقدینگی در فارکس

مفهوم نقدینگی در فارکس

نقدینگی (Liquidity) یعنی توانایی خرید و فروش یک دارایی، بدون اینکه قیمتش دچار تغییر شدید بشه. ساده‌تر بگیم، هرچی یه بازار نقدینگی بیشتری داشته باشه، راحت‌تر می‌تونی وارد معامله بشی یا ازش خارج بشی، بدون اینکه به مشکل بخوری.

حالا تصور کن، تو بهترین تحلیل زندگیت رو انجام دادی، مطمئنی قیمت قراره جهش بزنه. می‌خوای سریع وارد معامله بشی، اما یهو با یه بازار با ‌نقدینگی کم روبه‌رو می‌شی: سفارش‌هات با تأخیر اجرا می‌شن، اسپردها یهویی بالا می‌رن و اون سود شیرینی که انتظار داشتی، جلوی چشمت دود میشه! 😳

طبق گزارش «Bank for International Settlements (BIS)» در آوریل ۲۰۲۲، میانگین حجم معاملات روزانه بازار فارکس حدود ۷.۵ تریلیون دلار بوده.

البته این عدد شامل همه ابزارهای بازار خارج از بورس (OTC FX) می‌شه — اسپات، سوآپ، فیوچرز و غیره. در ضمن باید توجه کرد که داده‌های نقدینگی ممکن است بین بروکرها متفاوت باشد و بسته به جفت ارز، منطقه زمانی و حجم معامله‌گران فعال نوسان کنه.

البته هنوز داده رسمی کامل و به‌روز برای میزان نقدینگی جهانی در فارکس در ۲۰۲۵ منتشر نشده — BIS داره تحقیقات سه‌ساله‌ش رو فعلاً انجام می‌ده و نتایج مقدماتی‌ش برای Turnover در سپتامبر ۲۰۲۵ خواهد بود!

اینجاست که سوال اصلی میاد وسط:
چرا بعضی بازارها مثل فارکس نقدینگی بی‌نهایت بالایی دارن، در حالی که تو بازارهای دیگه مدام با کمبود خریدار و فروشنده مواجهیم؟

جواب همین سوال، کلیدیه که می‌تونه تفاوت یه معامله‌گر موفق رو با یه تریدر بازنده مشخص کنه. پس اگه می‌خوای بدونی چرا لیکوییدیتی فارکس مهم‌ترین عامل موفقیت معامله‌گراست و چطور می‌تونی ازش به نفع خودت استفاده کنی، این مقاله رو تا آخر دنبال کن…

نقدینگی در فارکس چیست؟

خب حالا که می‌دونیم نقدینگی یا همون Liquidity یعنی چی، بیایم ببینیم مفهوم نقدینگی در فارکس دقیقاً چیه و اینجا چه معنی‌ای پیدا می‌کنه.

🔸تعریف ساده و تخصصی نقدینگی در فارکس

• تعریف ساده: نقدینگی در فارکس یعنی اینکه بتونی سریع یه جفت‌ارز (مثلاً EUR/USD) رو بخری یا بفروشی بدون اینکه قیمت خیلی تغییر کنه.
• تعریف تخصصی: نقدینگی سطحی از فعالیت بازاره که نشون می‌ده چقدر سفارش خرید و فروش در عمق دفتر سفارشات (Order Book) وجود داره و چقدر راحت می‌تونی معاملات کلان یا خرد رو اجرا کنی.

حتما بخوانید: استخر نقدینگی ارز دیجیتال چیست؟

تعریف دیگه ای لیکوییدیتی فارکس به نقل از Forex.com:

means the ease with which a market can be traded without affecting its price. A market with lots of buyers and sellers at any given time is said to be highly liquid because you’d be able to find a counterparty to buy or sell it easily.

If there are very few people interested in an asset, then it is illiquid. In this case, you might find it tricky to trade. Major forex pairs are an example of a highly liquid market. The extremely high volume of FX trades each day means that it is highly likely that you’ll be able to find a buyer or seller to take the other side of a deal.

نقدینگی یعنی میزان سهولت معامله یک بازار بدون اینکه قیمت آن تحت تأثیر قرار بگیرد. بازاری که در هر لحظه تعداد زیادی خریدار و فروشنده داشته باشد، بازار با نقدینگی بالا محسوب می‌شود، زیرا به راحتی می‌توان طرف مقابل برای خرید یا فروش پیدا کرد.

اگر تعداد افرادی که به یک دارایی علاقه‌مند هستند بسیار کم باشد، آن دارایی کم ‌نقدینگی است. در این شرایط، معامله کردن ممکن است دشوار باشد و پیدا کردن طرف معامله سخت شود. جفت‌ارزهای اصلی در فارکس نمونه‌ای از بازارهای با نقدینگی بالا هستند. حجم بسیار بالای معاملات روزانه در بازار فارکس باعث می‌شود احتمال پیدا کردن خریدار یا فروشنده برای انجام معامله بسیار زیاد باشد.

نقدینگی بازار فارکس با یک مثال تخصصی

فرض کن می‌خوای ۱۰۰ لات EUR/USD وارد معامله بشی. اگر بازار پر از نقدینگی باشه (مثل فارکس توی سشن لندن یا نیویورک)، سفارش‌ت سریع اجرا میشه، اونم دقیقاً روی قیمتی که می‌خواستی. چرا؟ چون توی دفتر سفارش (Order Book) حجم زیادی از سفارش‌های خرید و فروش نزدیک به قیمت جاری وجود داره.

اما حالا همین سفارش رو ببر به یه بازار ‌نقدینگی کم (مثلاً یه جفت‌ارز Exotic یا یه آلت‌کوین ناشناخته). اینجا چون سفارش‌های کمتری توی Order Book هست، برای پر شدن حجم معامله‌ت سیستم باید قیمت‌های بالاتر یا پایین‌تر رو هم برداره. نتیجه چی میشه؟

معامله‌ات با تأخیر اجرا میشه، اسپرد (اختلاف قیمت خرید و فروش) بزرگ‌تر میشه، اسلیپیج (اختلاف قیمت مورد انتظار با قیمت نهایی اجرا) رخ میده!

راستی اگه ترید ارز دیجیتال هم انجام می‌دی، حتما یه نگاهی به بهترین ساعت ترید ارز دیجیتال، بنداز خیلی می‌تونه روی نتیجه‌ کارت تأثیر بذاره.

برای درک بهتر نقدینگی در ترید به جدول سفارشات و عکس زیر توجه کنید!

خب متوجه شدیم که میزان نقدینگی چقدر روی سرعت ورود و خروج از معامله تاثیر دارد. اگر می‌خواهید ببینید با توجه به این فاکتورها کدام ارزها برای ترید ساعتی مناسب‌تر هستند، می‌توانید مقاله بهترین ارز برای ترید ساعتی را مطالعه کنید.

Liquidity Providers و نقش آن‌ها در تامین نقدینگی فارکس

Liquidity Providers (LPs) همون بازیگران بزرگ بازار هستن که نقدینگی واقعی رو وارد فارکس می‌کنن. این‌ها معمولاً شامل:

1. 🔸بانک‌های بزرگ و بانک‌های مرکزی 💳
2. 🔸مؤسسات مالی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری 🏦
3. 🔸بروکرهای بزرگ و بازارسازها (Market Makers) 🏗️

نقش Liquidity Providers

• تامین نقدینگی فارکس:
  هر وقت شما سفارش خرید یا فروش می‌زنید، LPها سفارش‌ها رو پوشش میدن تا معامله‌تون سریع انجام بشه.
• کم کردن اسپرد:
  وجود LPهای متعدد باعث میشه اختلاف قیمت خرید و فروش (اسپرد) کمتر باشه.
• پایداری بازار:
  LP ها جلوی نوسانات شدید ناشی از کمبود سفارش‌ها رو می‌گیرن.

نحوه کار Liquidity Providers

LPها قیمت‌های خرید و فروش رو به بروکرها ارائه می‌کنن، بروکرها این قیمت‌ها رو به معامله‌گران منتقل می‌کنن؛ وقتی تریدر سفارش میده، LP اون سفارش رو اجرا می‌کنه یا در بازار بزرگ‌تر پوشش میده.

در واقع بدون LPها، فارکس تبدیل میشه به یه بازار کم‌نقدینگی با اسپرد بالا و اجرای کند سفارش‌ها. حضورشون باعث میشه حتی معاملات بزرگ هم سریع و با قیمت مناسب انجام بشه.

اگه دنبال بهترین صرافی فیوچرز ارز دیجیتال هستی که هم مطمئن باشه هم امکانات خوبی برای ترید داشته باشه، این مقاله می‌تونه کمکت کنه!

چرا نقدینگی فارکس مهمه؟

نقدینگی بالا در فارکس، مثل سوخت برای ماشین معامله‌گرهاست. بدون اون، هیچ تحرکی تو بازار راحت انجام نمی‌شه. بیایم با هم ببینیم چرا اینقدر حیاتی و تعیین‌کننده‌ست:

1. اجرای سریع معاملات

وقتی نقدینگی در فارکس بالاست، سفارش‌های شما تقریباً همون لحظه پر میشه. یعنی دیگه لازم نیست نگران باشی که یه معامله بزرگ رو نمی‌تونی باز یا ببندی.

2. اسپرد پایین‌تر

اسپرد یا همون اختلاف قیمت خرید و فروش، یکی از هزینه‌های پنهان هر معامله‌ست. هرچی نقدینگی بیشتر باشه، اسپرد کمتره و در نتیجه سود شما بدون اینکه ریسک اضافه کنید، بیشتر میشه.

3. کاهش اسلیپیج (Slippage)

اسلیپیج وقتی اتفاق میفته که سفارش شما با قیمتی متفاوت از قیمت مورد انتظار اجرا بشه. تو بازار نقدشونده فارکس، احتمال اسلیپیج به حداقل می‌رسه، چون سفارش‌ها سریع و با حجم کافی پر میشن.

4. امکان معامله حجم‌های بزرگ

تریدرها یا مؤسسات بزرگ وقتی بخوان حجم بالا معامله کنن، بازار کم‌نقدینگی باعث میشه قیمت به هم بریزه. اما تو فارکس، نقدینگی عظیم اجازه میده معاملات کلان هم بدون مشکل انجام بشه.

5. کاهش ریسک و نوسانات شدید

بازارهای کم‌نقدینگی معمولا پر از نوسانات غیرمنتظره هستن و تریدرها رو به دردسر می‌اندازن. نقدینگی بالا باعث میشه بازار روان‌تر و پیش‌بینی‌پذیرتر باشه، مخصوصاً برای استراتژی‌های کوتاه‌مدت مثل اسکالپینگ.

📌 پس می‌بینی، لیکوئیدیتی در فارکس نه فقط یه عدد تو گزارش‌هاست، بلکه کلید اجرای معاملات امن و سودآوره.

عوامل مؤثر بر نقدینگی در بازار فارکس چیست؟

نقدینگی بازار فارکس همیشه ثابت نیست. گاهی بازار فوق‌العاده روان و پرحجم معامله میشه، گاهی هم نقدینگی کمتره و تریدرها بیشتر در معرض اسپرد و اسلیپیج قرار می‌گیرن. اینجا چندتا از مهم‌ترین عوامل مؤثر روی نقدینگی رو بررسی می‌کنیم:

1. حجم معاملات (Volume)

هرچی حجم معاملات بالاتر باشه، نقدینگی هم بیشتره. جفت‌ارزهای اصلی (Major Pairs) مثل EUR/USD یا GBP/USD به خاطر حجم بالای معامله‌گرها همیشه نقدشونده‌تر از جفت‌های فرعی یا عجیب‌غریب (Exotic) هستن.

2. نوع جفت‌ارزها

• Major Pairs: بالاترین نقدینگی (مثلاً EUR/USD، USD/JPY).
• Minor Pairs: نقدینگی متوسط.
• Exotic Pairs: نقدینگی پایین، اسپرد زیاد، ریسک بالاتر.

3. ساعات معاملاتی (سشن‌ها)

بازار فارکس ۲۴ ساعته‌ست، اما همه ساعت‌ها شبیه هم نیستن. توی سشن لندن و نیویورک نقدینگی به اوج می‌رسه چون بزرگ‌ترین مؤسسات مالی دنیا فعالن. برعکس، نیمه‌شب یا آخر هفته‌ها نقدینگی کمتر میشه.

4. اخبار و رویدادهای اقتصادی

وقتی خبرهای مهم مثل تصمیمات نرخ بهره فدرال رزرو یا گزارش NFP منتشر میشه، بازار ناگهان پر از سفارش میشه و نقدینگی بالا میره. البته گاهی هم این شرایط باعث حرکات تند و سریع میشه که نیاز به مدیریت ریسک جدی داره.

حتما بخوانید: بهترین سایت های اخبار فارکس

5. حضور بازیگران بزرگ بازار

نقدینگی فارکس تا حد زیادی به بازیگران بزرگ بستگی داره:

• بانک‌های مرکزی و بزرگ: با معاملات کلان، نقدینگی عظیمی وارد بازار می‌کنن.
• مؤسسات مالی و صندوق‌ها: حجم معاملاتشون باعث میشه اسپرد پایین بیاد و بازار روان‌تر بشه.
• تریدرهای خرد: نقش کمتری دارن، ولی جمعاً می‌تونن نقدینگی رو بهبود بدن.

سنجش میزان نقدینگی در بازارها و فارکس

نقدینگی در فارکس و سایر بازارها قابل اندازه‌گیریه و معامله‌گران حرفه‌ای همیشه دنبال ابزاری هستن که کیفیت و عمق نقدینگی واقعی رو بهشون نشون بده.

🔸نگاه مختصر به روش‌های سنتی

• اسپرد و حجم معاملات: هنوز هم ساده‌ترین شاخص‌ها هستن. اسپرد پایین و حجم معاملات بالا معمولا نشونه بازار پرنقدینه، ولی فقط این دو مورد به تنهایی تصویر کامل رو نشون نمیدن.
• دفتر سفارش‌ها (Order Book): عمق بازار می‌تونه میزان سفارش‌های موجود در سطوح مختلف قیمت رو مشخص کنه، اما برای معامله‌گران بزرگ یا حرفه‌ای، این هم کافی نیست.

🔸شاخص نقدینگی (Liquidity Index)

اینجاست که Liquidity Index به کمک میاد و تصویر واقعی‌تری از نقدینگی ارائه میده. این شاخص ترکیبی از چند عامل مهمه:

اسپرد و هزینه معامله، حجم معاملات و عمق بازار و نوسانات بازار که  کاهش یا افزایش غیرمنتظره نوسانات می‌تونه کیفیت نقدینگی رو تحت تاثیر قرار بده.

💡 مزیت شاخص نقدینگی:

• به جای نگاه پراکنده به هر عامل، عدد واحد و قابل مقایسه به معامله‌گر میده.
• امکان مقایسه جفت‌ارزها، دارایی‌ها و حتی بروکرها رو فراهم می‌کنه.
• به شما کمک می‌کنه بهترین زمان برای ورود یا خروج از معامله رو پیدا کنید، مخصوصاً برای استراتژی‌های کوتاه‌مدت مثل اسکالپینگ یا معامله با حجم بالا.

شاخص نقدینگی، ابزار مدرن و حرفه‌ای سنجش کیفیت بازار است. معامله‌گران با استفاده از این شاخص می‌تونن نه تنها میزان نقدینگی واقعی یک دارایی رو بسنجن، بلکه ریسک اجرای سفارش‌ها، اسلیپیج و هزینه معامله رو هم پیش‌بینی کنن. در سایتی که تو تصویر زیر مشاهده میکنید، میتونید نقدینگی بازار فارکس رو در بازه های مختلف زمانی بررسی کنید.

🔍 ابزارهای موجود برای محاسبه و نمایش شاخص لیکوئیدیتی در فارکس

1. Myfxbook – Forex Liquidity

پلتفرم Myfxbook با جمع‌آوری داده از بروکرهای مختلف و ۱۰ ارز پرمعامله، نقدینگی بازار فارکس را در هر دقیقه برای ۴۸ ساعت گذشته محاسبه می‌کند. این ابزار به شما امکان می‌دهد تا نوسانات و روندهای نقدینگی را در زمان واقعی مشاهده کنید.

2. TradingView – Global Liquidity Index

شاخص نقدینگی جهانی در TradingView، نمایی جامع از ترازنامه بانک‌های مرکزی بزرگ جهان ارائه می‌دهد. این شاخص با تبدیل مقادیر به دلار آمریکا و نمایش آن‌ها در قالب نمودار، به شما کمک می‌کند تا روندهای کلان نقدینگی را تحلیل کنید.

3. Liquidity Provider – Forex Liquidity Tools

سایت Liquidity Provider ابزارهایی برای اندازه‌گیری نقدینگی در بازار فارکس ارائه می‌دهد. این ابزارها به شما کمک می‌کنند تا با استفاده از شاخص‌های مختلف، وضعیت نقدینگی بازار را ارزیابی کنید.

👌خب تا اینجای کار کاملا با کلیت مفهوم آشنا شدید، حالا باز برای درک بهتر مفهوم نقدینگی میخوام دو تا جفت ارز رو براتون مقایسه کنم تا کاملا متوجه موضوع بشید و تاثیر نقدینگی رو در هزینه های معاملاتی مثل اسپرد کاملا درک کنید!

📊 مثال ۱: شاخص نقدینگی برای جفت‌ارز EUR/USD

جفت‌ارز: EUR/USD
وضعیت نقدینگی: بسیار بالا
ویژگی‌ها:

• حجم معاملات روزانه: بیش از ۱ تریلیون دلار
• اسپرد: کمتر از ۰.۵ پیپ
• نوسانات: متوسط
• شاخص نقدینگی (Liquidity Index): 90 از ۱۰۰

توضیح:
جفت‌ارز EUR/USD یکی از پرمعامله‌ترین و نقدشونده‌ترین جفت‌ارزها در بازار فارکس است. حجم بالای معاملات و اسپرد پایین نشان‌دهنده نقدینگی بالای این جفت‌ارز است. شاخص نقدینگی ۹۰ از ۱۰۰ نشان‌دهنده کیفیت بالای نقدینگی و امکان اجرای سریع و با هزینه کم معاملات است.

📉 مثال ۲: شاخص نقدینگی برای جفت‌ارز EUR/TRY

جفت‌ارز: EUR/TRY
وضعیت نقدینگی: متوسط به پایین
ویژگی‌ها:

• حجم معاملات روزانه: کمتر از ۱۰ میلیارد دلار
• اسپرد: بین ۱۵۰تا ۱۷۰ پیپ
• نوسانات: بالا و شدید و غیر منطقی
• شاخص نقدینگی (Liquidity Index): 38 از ۱۰۰

توضیح:
جفت‌ارز EUR/TRY به دلیل ویژگی‌های اقتصادی و سیاسی ترکیه، نقدینگی کمتری نسبت به جفت‌ارزهای اصلی دارد. حجم معاملات پایین‌تر و اسپرد بالاتر نشان‌دهنده نقدینگی کمتر این جفت‌ارز است. شاخص نقدینگی ۳۸ از ۱۰۰ نشان‌دهنده چالش‌های بیشتری در اجرای معاملات با هزینه کم و سرعت بالا است.

نقش بروکر ها و تامین نقدینگی در فارکس چیست؟

انتخاب بروکر مناسب نقش مستقیم روی تجربه معامله و بهره‌وری شما از نقدینگی داره، مخصوصاً برای معامله‌گران بزرگ یا اسکالپرها، انتخاب بروکر با نقدینگی بالا مثل انتخاب سوخت مناسب برای موتور معامله‌گریه.

بیایم ببینیم چرا و چه معیارهایی مهم هستن:

🔸معرفی معیارهای انتخاب بروکر با لیکوییدیتی مناسب

• ارائه ECN یا STP: دسترسی مستقیم به بازار بین‌بانکی، اجرای سریع سفارش‌ها و اسپرد واقعی.
• عمق دفتر سفارشات (Market Depth): هرچقدر حجم معاملات پشت قیمت‌ها بیشتر باشه، لیکوییدیتی واقعی بیشتره.
• اسپرد و کمیسیون شفاف: بروکرهایی که اسپرد پایین و کمیسیون مناسب دارن، معاملات پرنقدینگی رو روان‌تر می‌کنن.
• سابقه و رگولاتوری: بروکر معتبر و رگوله‌شده، دسترسی به نقدینگی واقعی رو تضمین می‌کنه. (حتما بخوانید: رگوله چیست؟)

📌 انتخاب بروکر با نقدینگی بالا، هم تجربه معامله‌گری شما رو روان‌تر می‌کنه و هم ریسک معاملات بزرگ و کوتاه‌مدت رو کاهش می‌ده.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

نقدینگی در فارکس یا Liquidity  ستون اصلی بازار فارکس و سایر بازارهای مالیه و کیفیت اون تعیین‌کننده موفقیت یا شکست معاملاته. بازارهای پرنقدینگی اجرای سریع سفارش‌ها، اسپرد پایین و حداقل اسلیپیج را ممکن می‌کنن، در حالی که بازارهای کم‌نقدینگی حتی بهترین استراتژی‌ها را با چالش مواجه می‌سازن. عواملی مانند حجم معاملات، نوع جفت‌ارزها، ساعات معاملاتی و حضور بانک‌ها و مؤسسات مالی نقش مستقیم در میزان نقدینگی دارند.

شاخص نقدینگی (Liquidity Index) ابزاری مدرنه که تصویر واقعی کیفیت نقدینگی بازار را نشون می‌ده و به معامله‌گر امکان می‌ده بهترین زمان و دارایی  رو برای ورود به معامله تشخیص بده. همچنین حضور Liquidity Providers و انتخاب بروکر مناسب، تضمین‌کننده اجرای سریع و امن سفارش‌هاست. در نهایت، درک و استفاده هوشمندانه از نقدینگی، کلید موفقیت در معاملات فارکسه؛ هرچقدر بازار پرنقدینگی و بروکر انتخاب‌شده بهتر باشه، احتمال سود و کاهش ریسک معامله هم بالاتر میره..