ایا به طلا خمس تعلق می گیرد؟

ویدیو بررسی آیا طلا خمس دارد؟

خمس طلا به چه صورت است؟

خمس یعنی پرداخت یک‌ پنجم از دارایی یا سود به امور دینی و نیازمندان حالا خمس طلا زمانی واجب میشه که طلا فقط برای نگهداری باشه و استفاده‌ ی زینتی ازش نشه. در واقع اگر کسی مقدار زیادی طلا ذخیره کنه و از اون استفاده زینتی نبره، بعد از گذشت یک سال باید ۲۰ درصد ارزش روز اون طلا رو به عنوان خمس پرداخت کنه. اما اگر طلا برای مصرف روزمره و زینت استفاده میشه، نیازی به پرداخت خمس نیست.

چند گرم طلا خمس دارد؟

ملاک اصلی، نوع استفاده و مقدار طلاست. معمولاً اگر وزن طلا از حدود ۷۵ تا ۱۰۰ گرم بیشتر بشه و صرفاً جنبه سرمایه ‌گذاری داشته باشه، مشمول خمس میشه.

در ادامه با هم میبینیم که:

• ایا ب طلا خمس تعلق میگیرد؟
• به چند گرم طلا خمس تعلق می گیرد؟

آیا طلا خمس دارد؟

در جواب این سوال که ایا طلا هم خمس دارد باید بگم بله به طلا خمس تعلق می گیرد اما شرط داره.

خمس در اسلام یعنی پرداخت یک‌پنجم از سود یا دارایی‌هایی که در طول سال باقی مونده و مصرف نشده. این حکم از آیات قرآن و سیره معصومین گرفته شده و هدفش ایجاد عدالت اقتصادی و کمک به امور دینی و اجتماعی جامعه  اسلامیه.

در مورد طلا، خمس وقتی معنا پیدا میکنه که طلا نقش «دارایی راکد» یا «سرمایه ذخیره‌شده» داشته باشه. یعنی نه برای زینت استفاده بشه، نه برای داد و ستد روزمره. در این حالت طلا مثل پس‌اندازی میشه که بهش سود تعلق گرفته و باید سهم شرعی اون پرداخت بشه.

فقها تأکید دارن که تعلق خمس به طلا فقط در صورتیه که طلا از دارایی‌های مصرف‌نشده باشه و یک سال خمسی کامل از نگهداریش بگذره. به زبان ساده، اگر طلایی داری که فقط توی گاوصندوق خاک میخوره، از نگاه شرع، جزو اموال مشمول خمس حساب میشه.

بیشتر بخوانید: سنگ محک طلا چیست؟

تعلق خمس به طلا ؛ شرایط و استثناها

برای اینکه بدونی آیا به طلا خمس تعلق میگیرد یا نه، باید سه نکته اصلی رو در نظر بگیری:

1. نوع استفاده
2. مدت نگهداری
3. مقدار طلا

اول از همه، اگر طلا مصرف زینتی داره (مثل انگشتر، النگو، گردنبند یا گوشواره) و در طول سال ازش استفاده میشه، خمس نداره. اما اگر همین طلا فقط نگهداری میشه، مثلاً برای افزایش قیمت یا سرمایه‌گذاری بلندمدت، بعد از گذشت یک سال خمسی پرداخت خمسش واجبه.

نکته دوم مربوط به مقدار طلاست. عرف جامعه و سطح زندگی ملاکه، نه عدد ثابت. با این حال معمولاً اگر مقدار طلا بیش از ۷۵ تا ۱۰۰ گرم باشه و استفاده‌ای ازش نشه، مشمول خمس میشه.( اگه طلا رو به مثقال داری و دنبال جواب سوال هر مثقال چند گرم است، هستی مقالشو از دست نده)

و نکته سوم، نیت مالک طلاست. اگه هدف از خرید، صرفاً حفظ ارزش پول یا کسب سود باشه، طلا جزو دارایی سرمایه‌ای حساب میشه و خمس داره. اما اگر برای استفاده شخصی و زینت تهیه شده باشه، خمس ازش برداشته میشه.

اگه میخوای حکم شرعی خرید طلای قسطی رو بدونی به مقاله مرتبط بهش رجوع کن.

نکته: جالب اینه که حتی اگه طلا هدیه گرفته شده باشه، ولی استفاده‌ای ازش نشه و صرفاً نگهداری بشه، باز هم خمس داره. برعکس، طلای مصرفی و روزمره حتی اگر ارزش زیادی داشته باشه، تا زمانی که مورد استفاده است، خمس نداره.

حتما بخوانید: بهترین سایت خرید طلای آب شده کجاست؟

دیدگاه مراجع تقلید درباره خمس طلا

در پاسخ به پرسش آیا به طلا خمس تعلق می گیرد، نظر مراجع بزرگوار تفاوت‌های جزئی دارد، اما در اصل موضوع هم‌نظر هستند.

بیشتر مراجع معظم تقلید بر این باورند که اگر طلا برای زینت متعارف و در حد شأن خانوادگی استفاده شود، خمس به آن تعلق نمی‌گیرد. اما اگر طلا به قصد سرمایه‌گذاری یا نگهداری بدون استفاده باشد، پس از گذشت یک سال، پرداخت خمس آن واجب است.

دفتر مقام معظم رهبری (آیت‌الله خامنه‌ای) بیان کرده‌اند که طلاهای زینتی خانم‌ها، در حد معمول، خمس ندارند.

از دیدگاه آیت‌الله سیستانی نیز در جواب ايا طلا خمس دارد هم، همین حکم برقرار است، مگر آنکه مقدار طلا از عرف فراتر رود یا استفاده‌ای از آن نشود.
آیت‌الله مکارم شیرازی فرموده‌اند در صورتی که هدف از نگهداری طلا حفظ ارزش پول باشد، خمس آن واجب است، حتی اگر فروخته نشده باشد.

در مجموع، مراجع معظم تقلید تأکید دارند که مرز میان طلاهای زینتی و طلاهای سرمایه‌ای باید با دقت رعایت شود، زیرا در همین تفاوت است که وجوب خمس معنا پیدا می‌کند.

اصلا از دست ندهید: چگونگی محاسبه قیمت طلا برای فروش

نتیجه گیری

خلاصه اینکه، تعلق خمس به طلا بر سه اصل استوار است: نوع استفاده، میزان نگهداری و مدت زمان.

• اگر طلا برای زینت و استفاده روزمره باشه، مثل انگشتر، النگو یا گردنبند، حتی اگر ارزش بالایی داشته باشه، خمس نداره.
• اگر طلا صرفاً نگهداری یا سرمایه‌گذاری شده باشه و یک سال از نگهداریش گذشته باشه، خمس اون واجب است و میزانش ۲۰ درصد ارزش روز طلا محاسبه میشه.
• مقدار طلا هم مهمه؛ معمولاً اگر از حدود ۷۵ تا ۱۰۰ گرم بیشتر باشه و استفاده‌ای ازش نشه، مشمول خمس خواهد بود.

به طور کلی، تشخیص تعلق خمس به طلا به نیاز و عرف جامعه، نوع استفاده و مدت نگهداری بستگی داره. رعایت این سه اصل به شما کمک می‌کنه بدون هیچ خطایی، تکلیف شرعی خودتون رو در مورد طلای ذخیره‌شده مشخص کنید.