ویدیو بررسی کامل شاخص دلار در فارکس
شاخص دلار فارکس
در بازار پرنوسان فارکس، خیلی از حرکتهای مهم قیمتی تحت تأثیر قدرت یا ضعف دلار آمریکا اتفاق میافتن. برای اینکه بفهمیم دلار در چه وضعیتی قرار داره، یکی از بهترین ابزارهایی که در اختیار داریم، شاخص دلار در فارکس یا همون DXY هست. این شاخص نشون میده که دلار آمریکا نسبت به چند ارز معتبر جهانی مثل یورو، ین و پوند، در حال تقویته یا تضعیف.
توی این مقاله قراره با زبانی ساده بررسی کنیم که شاخص دلار در فارکس چیست، چجوری محاسبه میشه، چه ارزهایی داخلشه و وزنشون چقدره. همینطور توضیح میدیم که چه عواملی روی این شاخص تأثیر دارن (از سیاستهای فدرال رزرو گرفته تا بحرانهای جهانی)، و چرا برای معاملهگرهای بازار فارکس انقدر مهمه.
حتما بخوانید: مقاله معرفی بهترین اساتید فارکس ایران
در ادامه هم یاد میگیری که چطور نمودار شاخص دلار در تریدینگ ویو یا نماد دلار در متا تریدر ۴ و متاتریدر۵ رو پیدا کنی و ازش توی تحلیلهات استفاده کنی. این مقاله میتونه یه راهنمای کامل و کاربردی برات باشه تا تصمیمات معاملاتی دقیقتری بگیری.
شاخص دلار چیست؟ (شاخص DXY چیست)
شاخص دلار آمریکا (U.S. Dollar Index یا به اختصار DXY) یک عدد واحده که نشون میده ارزش دلار آمریکا در برابر یه سبد از ارزهای مهم دیگه چقدر بالا یا پایین رفته. این شاخص به شکل روزانه نوسان داره و ابزار بسیار مهمیه برای معاملهگرهای حرفهای و حتی بانکهای مرکزی دنیا.
وقتی میگیم شاخص دلار جهانی افزایش پیدا کرده، یعنی دلار در برابر ارزهایی مثل یورو، ین ژاپن و پوند انگلیس قویتر شده. و برعکس، اگه این شاخص افت کنه، یعنی ارزش دلار کاهش پیدا کرده. بهزبون سادهتر، این شاخص یه جور دماسنج برای قدرت دلار توی بازار جهانیه.
در بازار فارکس، دنبال کردن این شاخص خیلی مهمه چون مستقیماً میتونه روی تصمیمهای خرید و فروش شما تأثیر بذاره. به همین دلیله که تحلیل شاخص دلار یکی از پایههای تحلیل بینالمللی توی فارکس محسوب میشه.
حتما بخوانید: بررسی جزئیات نماد نقره در فارکس و نماد گاز در فارکس
تاریخچه شاخص دلار
شاخص دلار امریکا در فارکس اولینبار در سال ۱۹۷۳ توسط فدرال رزرو معرفی شد. این شاخص بعد از فروپاشی سیستم «برتون وودز» ایجاد شد تا قدرت دلار آمریکا در برابر ارزهای مهم دیگه سنجیده بشه. در اون زمان، دلار دیگه به طلا وابسته نبود و نیاز بود یه ابزار جدید برای اندازهگیری ارزش نسبی دلار طراحی بشه؛ اون ابزار هم چیزی نبود جز شاخص دلار جهانی.
بر اساس توضیح Investopedia، شاخص دلار (USDX) در مارس ۱۹۷۳ با عدد پایه ۱۰۰ راهاندازی شد و بهمرور به یکی از اصلیترین شاخصها در بازارهای مالی تبدیل شد.
در ابتدا ارزهای بیشتری داخل این شاخص بودن، اما در سال ۱۹۹۹ با ورود یورو به بازار، ساختار شاخص هم بهروزرسانی شد و الان با همون سبد جدید ارزها محاسبه میشه که در ادامه بهش میپردازیم.
ارزهای تشکیلدهنده شاخص دلار و وزن آنها
شاخص دلار DXY بر پایه یه سبد ششتایی از ارزهای مهم دنیا ساخته شده. این ارزها بههمراه وزن تقریبیشون عبارتند از:
| ارز | نماد | وزن تقریبی |
|---|---|---|
| یورو | EUR | ۵۷.۶٪ |
| ین ژاپن | JPY | ۱۳.۶٪ |
| پوند انگلیس | GBP | ۱۱.۹٪ |
| دلار کانادا | CAD | ۹.۱٪ |
| کرون سوئد | SEK | ۴.۲٪ |
| فرانک سوئیس | CHF | ۳.۶٪ |
اگه دقت کنی، نماد دلار در فارکس که بیشتر مورد توجه قرار میگیره، EUR/USD هست. چون یورو بیشترین وزن رو توی شاخص داره، نوسانات یورو خیلی بیشتر از بقیه ارزها روی شاخص تاثیر میذاره.
این جدول همزمان بهت کمک میکنه که بفهمی چرا بعضی جفتارزها مثل EUR/USD یا GBP/USD با تحلیل شاخص دلار رابطه مستقیم یا معکوس دارن.
راستی آشنایی با شیکل و پاسخ به سوال اینکه یک میلیارد شیکل چند تومان است را در مقاله مربوط به اون بررسی کردیم. از دستش نده.
فرمول محاسبه نماد دلار در فارکس (شاخص دلار)
ممکنه بپرسی شاخص DXY چطور دقیقاً محاسبه میشه؟ جواب اینه که یه فرمول خاص داره که از نسبت جفتارزها و ضرایب وزنی استفاده میکنه:
نکات مهم درباره این فرمول:
- عدد ۵۰.۱۴۳۴۸۱۱۲ یک عدد پایهای (Base Value) ثابته که در سال ۱۹۷۳ تنظیم شده.
- هر جفتارز با یک توان (وزن درصدی) در این فرمول ضرب میشه. مثلاً چون یورو بیشترین تأثیر رو داره، توان EUR/USD برابر با -۰.۵۷۶ هست.
- جفتهایی که دلار در سمت چپ دارن)مثل USD/JPY یا USD/CAD)، با توان مثبت وارد میشن.
- جفتهایی که دلار در سمت راست دارن(مثل EUR/USD یا GBP/USD)، با توان منفی وارد میشن.
در نگاه اول ممکنه پیچیده بهنظر بیاد، ولی اصل ماجرا اینه: وقتی دلار در برابر این ارزها قویتر بشه، عدد شاخص بالاتر میره.
شاخص دلار در فارکس بر اساس همین فرمول محاسبه میشه و بهصورت لحظهای روی پلتفرمهایی مثل متاتریدر ۴ و ۵ و یا نمودار شاخص دلار در تریدینگ ویو قابل مشاهده است.
حتما بخوانید: نماد شاخص پوند در فارکس چیست؟
اهمیت شاخص دلار در فارکس
تا اینجا یاد گرفتیم شاخص دلار در فارکس چیست و چطور محاسبه میشه. حالا سؤال مهمتر اینه: چرا باید بهش اهمیت بدیم؟
واقعیت اینه که بیشتر از ۸۰٪ معاملات بازار فارکس، یه طرفشون دلار آمریکا هست. پس طبیعیه که تغییرات در شاخص دلار فارکس روی اکثر جفتارزها تأثیر مستقیم یا غیرمستقیم بذاره.
مثلاً اگه تحلیل شاخص دلار نشون بده که دلار قویتر شده، معمولاً EUR/USD افت میکنه. چون دلار در این جفتارز نقش ارز پایه دوم رو داره و تقویت اون باعث افت قیمت جفت میشه.
مثلاً توی تصویر زیر، سمت چپ نمودار شاخص دلار در تایمفریم ۴ ساعته رو میبینیم که داره تقویت میشه. در مقابل، سمت راست، چارت جفتارز یورو/دلار (EUR/USD) رو توی همون تایمفریم داریم که دقیقاً برخلاف شاخص دلار حرکت میکنه و داره تضعیف میشه.
پس، حتی اگه مستقیماً روی USD معامله نمیکنی، باز هم باید این شاخص رو زیرنظر داشته باشی. چون یه ابزار مهمه برای درک روند کلی بازار.
عوامل مؤثر بر شاخص دلار
شاخص دلار جهانی همیشه در حال نوسانه و این نوسانات بیدلیل نیست. عوامل مختلفی میتونن باعث تقویت یا تضعیف شاخص دلار در فارکس بشن. توی این بخش، مهمترین فاکتورهایی که روی شاخص تأثیر دارن رو بررسی میکنیم:
۱. سیاستهای فدرال رزرو (Fed)
یکی از قویترین عوامل تأثیرگذار روی شاخص دلار امریکا در فارکس، تصمیماتیه که فدرال رزرو میگیره؛ مخصوصاً در مورد نرخ بهره.
- وقتی فدرال رزرو نرخ بهره رو افزایش میده، دلار قویتر میشه → شاخص دلار میره بالا
- وقتی نرخ بهره کاهش پیدا میکنه، دلار تضعیف میشه → شاخص دلار کاهش پیدا میکنه
بنابراین، معاملهگرای فارکس همیشه تصمیمهای فدرال رزرو رو زیر نظر دارن و تحلیل شاخص دلار رو با اون هماهنگ میکنن.
۲. دادههای اقتصادی ایالات متحده
دادههایی مثل:
- نرخ بیکاری (Unemployment Rate)
- تورم (CPI)
- تولید ناخالص داخلی (GDP)
- خردهفروشی (Retail Sales)
- شاخص مدیران خرید (PMI)
همهی این گزارشها روی دلار و بهتبع اون روی شاخص دلار فارکس تأثیر میذارن. مثلاً اگه نرخ تورم بیشتر از انتظار باشه، فدرال رزرو ممکنه نرخ بهره رو افزایش بده و این باعث رشد شاخص میشه.
۳. ریسکهای ژئوپلتیکی و بحرانهای جهانی
در زمان بحران، مثل جنگ، تحریم، یا پاندمی، سرمایهگذارها معمولاً دنبال پناهگاه امن (Safe Haven) میگردن. دلار آمریکا یکی از اصلیترین گزینههاست.
- وقتی جهان دچار بحران میشه، تقاضا برای دلار زیاد میشه
- این باعث افزایش شاخص دلار جهانی میشه
مثلاً در دوران کرونا یا جنگ اوکراین، شاخص دلار رشد زیادی کرد.
۴. تجارت بینالمللی و تراز تجاری
تراز تجاری آمریکا (یعنی تفاوت بین صادرات و واردات) یکی دیگه از عوامل موثر روی شاخص دلار در فارکس هست.
- وقتی صادرات بیشتر از واردات باشه (مازاد تجاری)، دلار تقویت میشه
- وقتی کسری تجاری باشه، فشار نزولی روی شاخص وارد میشه
۵. سیاستهای مالی دولت آمریکا
دولت آمریکا با اقدامات مالی مثل تصویب بودجه، بستههای حمایتی، یا کاهش مالیاتها میتونه جریان نقدینگی در اقتصاد رو تغییر بده. این سیاستها میتونن باعث نوسانات شاخص بشن.
مثلاً بسته حمایتی ۲ تریلیون دلاری در سال ۲۰۲۰ باعث تضعیف موقت دلار شد.
۶. قیمت کالاها در بازار جهانی
کالاهایی مثل طلا، نفت، و سایر کامودیتیها رابطه جالبی با شاخص دارن:
- اغلب، طلا و شاخص دلار رابطه معکوس دارن
- یعنی وقتی DXY میره بالا، قیمت طلا میاد پایین (و بالعکس)
- نفت هم تا حد زیادی با دلار همبستگی داره؛ چون به دلار قیمتگذاری میشه
این بخشها نهتنها بهت کمک میکنن بفهمی چه عواملی باعث حرکت شاخص میشن، بلکه کمک میکنن پیشبینی بهتری برای معاملاتت در فارکس داشته باشی.
کاربرد و تاثیر شاخص دلار در فارکس و معاملات
حالا که فهمیدیم شاخص دلار در فارکس چیست و چه عواملی روش تأثیر میذاره، بریم ببینیم چطور میتونیم ازش توی معاملات واقعی استفاده کنیم.
۱. تشخیص روند کلی دلار
فرض کن داری EUR/USD معامله میکنی. اگه تحلیل شاخص دلار بهت بگه دلار در حال تقویته، پس احتمالاً EUR/USD داره به سمت پایین حرکت میکنه. چون یورو ضعیف میشه در برابر دلار قوی.
این کار کمک میکنه معاملههات رو در جهت روند بازار تنظیم کنی.
۲. فیلتر کردن سیگنالها
اگه از اندیکاتورها یا استراتژی خاصی استفاده میکنی، دنبال کردن شاخص دلار جهانی میتونه بهت کمک کنه تا سیگنالهای اشتباه رو فیلتر کنی.
مثلاً:
- سیگنال خرید EUR/USD گرفتی؟
اگه شاخص دلار هم داره ضعیف میشه → تأیید خوبی برای ورود داری.
ولی اگه شاخص دلار داره تقویت میشه → شاید بهتر باشه وارد نشی.
۳. همبستگی با طلا و نفت
همونطور که قبلتر گفتیم، DXY و طلا اغلب رابطه معکوس دارن. اگه دیدی شاخص دلار فارکس داره میره بالا، بدون احتمالاً طلا در حال افت کردنه.
ارتباط شاخص دلار با سایر بازارهای مالی
شاخص دلار فقط مختص بازار فارکس نیست. تأثیرش به خیلی بازارهای دیگه هم کشیده میشه:
بازار سهام آمریکا
وقتی شاخص دلار در فارکس قوی میشه، شرکتهای صادراتمحور ممکنه ضرر کنن چون محصولاتشون برای خارجیها گرونتر میشه. این میتونه باعث افت بازار سهام بشه.
برعکس، دلار ضعیف باعث تقویت صادرات و رشد بازار بورس میشه.
بازار طلا و سایر فلزات
قبلاً هم اشاره کردیم که رابطه بین شاخص دلار جهانی و طلا معمولاً معکوسه. طلا بهدلیل قیمتگذاری دلاری، وقتی دلار قوی میشه، ارزونتر بهنظر میرسه و تقاضاش کاهش پیدا میکنه.
بازار اوراق قرضه
نرخ بهره بالا = دلار قویتر = رشد شاخص دلار
این رابطه توی اوراق خزانهداری آمریکا (Treasuries) کاملاً واضحه. به همین دلیل، تحلیل شاخص دلار رو اغلب در کنار بررسی بازدهی اوراق قرضه انجام میدن.
نماد و نحوه مشاهده شاخص دلار در متاتریدر ۵ و ۴ و تریدینگ ویو
ممکنه بپرسی اصلاً چطور این شاخص رو ببینم یا تحلیلش کنم؟ اینجا دقیقاً بهت میگم:
شاخص دلار در متاتریدر ۴ و ۵
در همه بروکرها نماد شاخص دلار وجود داره، برای پیدا کردنش:
- متاتریدر رو باز کن
- از بخش Market Watch، راست کلیک کن و روی Symbols بزن
- دنبال نمادهایی مثل اینا بگرد:
- DXY
- USDX
- DollarIndex
- USDIndex
- روش کلیک کن و گزینه Show یا Chart Window رو بزن
بعضی بروکرها ممکنه با اسمهای خاص خودشون نمایش بدن، ولی همه بهنوعی نمایانگر نماد شاخص دلار در فارکس هستن.تصویر زیر شاخص دلار در متاتریدر ۵ رو در بروکر لایت فایننس نشون میده که با نام USDX شناخته میشه.
نمودار شاخص دلار در تریدینگ ویو
تریدینگ ویو یکی از بهترین پلتفرمها برای مشاهده دقیق و حرفهای نمودار شاخص دلار در تریدینگ ویو هست.
- توی نوار جستجوی بالا، بنویس: DXY
- چارت باز میشه و میتونی روش تحلیل تکنیکال بزنی
در ضمن اگه خواستی نماد دلار در تریدینگ ویو رو بررسی کنی، همین DXY نماد رسمی و رایجه.
نتیجهگیری: چرا شاخص دلار در فارکس مهمه؟
حالا که قدمبهقدم با شاخص دلار در فارکس آشنا شدیم، وقتشه یه جمعبندی داشته باشیم. شاخص DXY یه ابزار قدرتمند برای سنجش قدرت دلار آمریکا در برابر ارزهای مهم دنیاست. از تحلیل شاخص دلار میتونی برای تشخیص روند بازار، پیشبینی رفتار جفتارزها، فیلتر کردن سیگنالهای اشتباه و حتی تحلیل بینمارکتی استفاده کنی.
فرقی نمیکنه با متاتریدر ۴ کار میکنی یا ۵، دنبال شاخص دلار در متاتریدر ۴ هستی یا نماد دلار در تریدینگ ویو، در هر صورت، باید این شاخص رو به چشم یه قطبنما توی تحلیلهای خودت نگاه کنی.
یادت نره که قدرت واقعی این شاخص، وقتی مشخص میشه که بدونی چه عواملی روش تأثیر میذارن: از تصمیمهای فدرال رزرو و دادههای اقتصادی آمریکا گرفته تا ریسکهای ژئوپلیتیکی، تراز تجاری و حتی قیمت جهانی کالاهایی مثل طلا و نفت.
به عنوان یه معاملهگر، هر وقت بخوای بدونی دلار آمریکا در چه وضعیه، قبل از هر چیزی یه نگاهی به نمودار شاخص دلار در تریدینگ ویو بنداز، یا توی متاتریدر دنبال نماد شاخص دلار در فارکس بگرد و تحلیلش کن.
سوالات متداول
شاخص DXY چیست و چرا مهمه؟
شاخص دلار (DXY) یه ابزار مقایسهایه که قدرت دلار آمریکا رو نسبت به یه سبد از ارزهای اصلی دنیا نشون میده. برای معاملهگرها خیلی مهمه چون میتونه جهت حرکت جفتارزهایی مثل EUR/USD یا GBP/USD رو تا حد زیادی مشخص کنه.
نماد شاخص DXY چیست؟
تو بعضی از پلتفرمها مثل متاتریدر ۵ یا تریدینگ ویو، نماد شاخص دلار معمولاً با اسمهایی مثل DXY، USDX یا گاهی _DXY نشون داده میشه. بستگی به بروکرت هم داره.
رابطه بین شاخص دلار و جفتارز EUR/USD چطوریه؟
چون یورو بیشترین وزن رو تو شاخص دلار داره، معمولاً حرکتش برعکسه. یعنی وقتی شاخص دلار در حال بالا رفتنه، جفتارز EUR/USD معمولاً نزولی میشه و برعکس.
چجوری از شاخص دلار توی تحلیل فارکس استفاده کنم؟
وقتی شاخص دلار داره قوی میشه، بهتره دنبال فرصت فروش روی جفتارزهایی باشی که دلار توشون در طرف دومه (مثل EUR/USD) برعکس، وقتی DXY ضعیف میشه، میشه به فکر خرید اون جفتارزها بود.
نمودار شاخص دلار رو از کجا راحت ببینم؟
راحتترین جا برای دیدن نمودار دقیق و بهروز، سایت TradingView هست. فقط کافیه عبارت DXY یا US Dollar Index رو سرچ کنی تا چارت لحظهای برات بیاد.
