شاخص vix چیست؟

به زبون ساده، شاخص vix مثل دماسنج نوسان و ترس بازاره. وقتی عددش بالا میره، یعنی سرمایه ‌گذاران نگرانن و بازار پرنوسان شده؛ وقتی پایین باشه، همه راحت‌تر نفس می‌کشن و بازار آرومه. تصور کن مثل چراغ راهنمایی هست که بهت میگه کی محتاط باشی و کی جسورانه وارد معامله بشی.

در این مقاله، ما قراره با هم شاخص vix فارکس رو از صفر تا صد بشناسیم: معنی vix چیه، چطور کار می‌کنه، نمودارهاش رو چطور بخونیم و مهم‌تر از همه، چطور می‌تونیم ازش تو فارکس، کریپتو و حتی تحلیل قیمت طلا استفاده کنیم تا ریسک‌هامون کمتر و سودمون هوشمندانه‌تر بشه. پس آماده باش، چون قراره یکی از ابزارهای قدرتمند معامله‌گری رو کشف کنی!

ویدیو توضیح شاخص vix چیست؟

جدول ویژگی های نمودار شاخص vix

حتما بخوانید: نمودار کندل استیک چیست؟ و چگونه از آن برای تحلیل استفاده کنیم؟

شاخص vix چیست؟

خب، حالا که می‌دونی شاخص vix چقدر می‌تونه بهت کمک کنه، وقتشه دقیق‌تر بفهمیم شاخص vix چیست و چرا معامله‌ گران حرفه‌ای هیچ وقت چشم ازش برنمی‌دارن.

به ساده ‌ترین شکل، شاخص VIX(Volatility Index)، که بهش “شاخص ترس بازار” هم میگن، توسط CBOE (Chicago Board Options Exchange) ساخته شده. فکر کن مثل ترمز اضطراری بازار؛ وقتی عددش بالا باشه یعنی بازار داره هیجانی و پرنوسان میشه و باید با احتیاط حرکت کنی، وقتی پایین باشه یعنی اوضاع آرومه و می‌تونی با خیال راحت‌تر وارد معامله بشی.

تاریخچه‌ش هم جالبه! شاخص VIX از سال ۱۹۹۳ شروع به کار کرد تا معامله ‌گران بتونن انتظار نوسانات بازار سهام آمریکا رو بسنجن. ولی این روزها کاربردش فراتر رفته و تو فارکس، کریپتو و حتی تحلیل قیمت طلا هم ازش استفاده می‌کنن.

یعنی وقتی بفهمی اندیکاتور vix الان کجاست و چه روندی داره، می‌تونی تصمیم‌های هوشمندانه ‌تری برای ورود و خروج از بازار بگیری و ریسک‌ت رو کنترل کنی…

تعریف شاخص vix فارکس به نقل از Investopedia:

The CBOE Volatility Index (VIX) is a real-time market index extensively used by investors to evaluate market sentiment and perceived risk. By representing the expected volatility of the S&P 500 over the next 30 days, the VIX acts as a barometer of investor fear and uncertainty, making it a crucial tool in assessing market dynamics.

شاخص نوسان بازار بورس شیکاگو (VIX) یک شاخص لحظه‌ای بازار است که سرمایه‌گذاران به‌طور گسترده از آن برای ارزیابی احساسات بازار و ریسک‌های درک‌شده استفاده می‌کنند. این شاخص با نشان دادن نوسان مورد انتظار شاخص S&P 500 در ۳۰ روز آینده، مانند یک دماسنج عمل کرده و میزان ترس و عدم‌اطمینان سرمایه‌گذاران را بازتاب می‌دهد. به همین دلیل، VIX ابزاری بسیار مهم برای تحلیل پویایی‌های بازار محسوب می‌شود.

شاخص VIX چطور محاسبه می‌شود؟

محاسبه VIX کمی تخصصیه، ولی به زبان ساده اینطوریه:

1. VIX بر اساس اختیارات خرید و فروش (Options) روی شاخص S&P 500 ساخته میشه.
2. نوسانات قیمت این قراردادها، انتظار بازار از نوسان آینده رو نشان می‌ده.
3. به کمک مدل‌های پیچیده ریاضی و میانگین وزنی قیمت‌ها، عددی به دست میاد که میزان نوسان مورد انتظار طی ۳۰ روز آینده رو نشان می‌ده.
4. هرچه اختلاف قیمت اختیار خرید و فروش بیشتر باشه و بازار نگران‌تر باشه، VIX بالاتر میره؛ هرچه بازار آرام‌تر باشه، VIX پایین‌تره.

به طور خلاصه، VIX بازتابی از احساسات و ترس بازاره و نه فقط تغییرات قیمتی گذشته. معامله‌گران حرفه‌ای از این شاخص استفاده می‌کنن تا ریسک معاملات رو مدیریت کنن، فرصت‌ها رو شناسایی کنن و قبل از حرکت شدید بازار، آماده باشن.

ویژگی‌های vix چیست؟

1. واحد اندازه‌گیری
   

   شاخص VIX به صورت درصد (%) بیان می‌شود. این درصد نشان‌دهنده انتظار بازار از نوسان سالانه‌سازی شده ۳۰ روز آینده شاخص S&P 500 است. برای مثال، اگر VIX برابر با ۲۰ باشد، یعنی بازار انتظار دارد که نوسانات شاخص S&P 500 طی ۳۰ روز آینده حدود ۲۰٪ در سال باشد (Annualized Volatility).

2. محدوده حرکت

   • VIX معمولاً بین ۱۰ تا ۸۰ نوسان می‌کند.
   • مقادیر پایین (۱۰–۲۰) نشان‌دهنده آرامش بازار و کم‌ریسکی نسبی است.
   • مقادیر بالاتر (۳۰ به بالا) نشانه نوسانات شدید و ترس بازار است.
   • در شرایط بحرانی و بحران‌های مالی، VIX می‌تواند به بالای ۸۰ برسد.

3. ابزارهای مکمل
   

   • برای تحلیل دقیق‌تر، VIX معمولاً همراه با نمودارهای قیمتی شاخص S&P 500، میانگین متحرک، RSI و Bollinger Bands استفاده می‌شود.
   • همچنین، VIX Futures و VIX Options به معامله‌گران اجازه می‌دهد تا از نوسانات بازار کسب سود کنند یا ریسک پورتفوی خود را هج کنند.

4. شاخص ترس بازار
   

   • VIX به دلیل اینکه نوسانات مورد انتظار بازار را منعکس می‌کند و بالا رفتن آن با نگرانی سرمایه‌گذاران همراه است، به نام Fear Index یا شاخص ترس شناخته می‌شود.
   • افزایش VIX معمولاً با کاهش قیمت سهام و افزایش تقاضا برای دارایی‌های امن مثل طلا و اوراق قرضه همراه است.

5. تحلیل و پیش‌بینی
   

   • VIX یک ابزار پیش‌بینی نوسانات آینده بازار است، نه صرفاً بازتاب گذشته.
   • ترکیب VIX با سایر شاخص‌های تکنیکال، معامله‌گران را قادر می‌سازد تا ریسک معاملات و فرصت‌های سودآور را بهتر شناسایی کنند.

نمودار شاخص vix و نحوه تحلیل آن

وقتشه با نمودار شاخص VIX آشنا بشی و یاد بگیری چطور می‌تونه دستت رو تو معاملات باز کنه.

نمودار شاخص vix مثل تابلوی کنترل بازاره. روی محور عمودی مقدار نوسان و روی محور افقی زمان رو نشون می‌ده. هر وقت نمودار بالا می‌ره، یعنی بازار پرهیجان و احتمال ریزش یا نوسان شدید بیشتره. وقتی نمودار پایین باشه، یعنی اوضاع آرومه و معامله کردن راحت‌تره.

در رابطه با شاخص adp امریکا هم میتونید تو مقاله مربوط بهش همه موارد رو بررسی کنید.

اما چند نکته کاربردی برای تحلیل نمودار:

1. محدوده اعداد VIX و تفسیر آنها

• VIX کمتر از ۲۰: بازار آرام و کم‌ریسک است. معمولاً با روند صعودی پایدار یا تثبیت قیمت همراهه.
• VIX بین ۲۰ تا ۳۰: بازار وارد مرحله نوسان متوسط شده و سرمایه‌گذاران کمی محتاط‌تر عمل می‌کنن.
• VIX بالای ۳۰: بازار پرنوسان و پرریسک است. این معمولاً با ترس و عدم اطمینان سرمایه‌گذاران همراهه.
• VIX بسیار بالا (بالای ۵۰): بحران یا نوسانات شدید بازار؛ بهترین زمان برای مدیریت ریسک و کاهش حجم معاملات پرریسک.

2. ارتباط VIX با انحراف معیار

• شاخص VIX در اصل پیش‌بینی نوسانات بازار در قالب انحراف معیار سالانه‌سازی شده است.
• انحراف معیار یک شاخص آماری است که نشان می‌دهد قیمت‌ها چقدر از میانگین فاصله دارند.
• وقتی VIX بالاست، انحراف معیار پیش‌بینی شده هم بالاست؛ یعنی قیمت‌ها احتمالاً بیشتر از میانگین خود نوسان خواهند داشت.
• وقتی VIX پایین است، انحراف معیار پیش‌بینی شده کم است و قیمت‌ها ثابت‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر هستند.

3. کاربرد عملی

• معامله‌گران می‌توانند با توجه به مقدار VIX و انحراف معیار آن، حد ضرر و حجم معاملات را بهینه کنند.
• همچنین ترکیب VIX با تحلیل تکنیکال و سایر شاخص‌ها، تصویر کامل‌تری از ریسک بازار ارائه می‌دهد و کمک می‌کند تصمیمات هوشمندانه‌تری بگیرند.

برای درک بهتر؛ نظرتون رو به سابقه ی تاریخی شاخص VIX  از سایت FRED جلب میکنم.